خبرگزاری مهر، گروه استانها: گندم، محصول استراتژیک و پرمصرفترین محصول زراعی استان سمنان است و دولت بر افزایش تولید آن اصرار دارد. امسال، افزون بر مشکلاتی چون قطعی برق چاههای کشاورزی و افزایش یکباره هزینه کود و نهادهها، مسئولان از افزایش تولید گندم در استان خبر میدهند؛ ادعایی که با فرازونشیبهای بسیاری در تولید روبهرو بوده است.
در ابتدای دهه هشتاد، جشن خودکفایی گندم در کشور برگزار شد، اما کارشناسان هشدار داده بودند که این خودکفایی پایدار نخواهد بود. از میانه همان دهه، خشکسالی و مصرف بیرویه آب، آسیب زیادی به تولید گندم وارد کرد.
محمدتقی رضوانی، کارشناس کشاورزی، در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: نهضت حفر چاهها پس از انقلاب، اگرچه با هدف خودکفایی و بر اساس سیاست «نه شرقی، نه غربی» آغاز شد، اما اجرای نادرست آن به حفاری بیرویه و فرونشست زمین در دشتهای شاهرود، سمنان، دامغان و گرمسار انجامید.
وی افزود: از دهه شصت مشخص بود که دو دهه بعد با بحران آب مواجه میشویم، اما دولتها توجه نکردند. در ابتدای دهه هشتاد، با همین رویه شتابزده به خودکفایی رسیدیم؛ بهگونهای که در سمنان ۱۲۰ تا ۱۴۵ هزار تن گندم تولید میشد، در حالی که سطح زیرکشت کمتر از امروز بود. از سال ۸۵، آثار خشکسالی و کاهش کمی و کیفی آب در استان ظاهر شد و تا امروز، افزون بر فرونشست زمین، تولیدات کشاورزی کاهش یافته و کشاورزان متضرر شدهاند.
افزایش هزینه های تولید
این کارشناس تأکید کرد: با وجود قطعی برق چاهها، افزایش چهار تا شش برابری قیمت کود، رشد پنجبرابری نهادهها و جریمههای سنگین میلیاردی از سوی ادارات برق و آب، اگر امسال بتوانیم ۵۵ هزار تن گندم در استان برداشت کنیم، باید شاکر باشیم.
بسیاری از کشاورزان با نارضایتی کشت کردند و به گفته خودشان، هزینه هر کیلو گندم به ۴۰ هزار تومان رسیده؛ در حالی که سال قبل دولت گندم را نصف همین هزینه خریداری میکرد. دولت امسال قیمت را به نزدیک ۵۰ هزار تومان رسانده تا نگرانی کاهش یابد.
محمدرضا قاسمی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان، اما وضعیت تولید گندم را باوجود مشکلات موجود «خوب» ارزیابی کرد.
خرید تضمینی انجام می شود
وی گفت: برداشت و خرید تضمینی از شهرستانهای غربی آغاز شده و به تدریج به شرق استان میرسد. خرید تضمینی در ۳۲ مرکز با حضور کارشناسان جهاد، خدمات بازرگانی و غله انجام میشود و امیدواریم خرید پیشبینیشده محقق شود.
سال گذشته بیش از ۷۵ هزار تن و در سال ۱۴۰۳ بیش از ۹۰ هزار تن گندم در استان خریداری شد، در حالی که میانگین تولید یک دهه اخیر ۵۵ تا ۶۵ هزار تن بوده است.
با این حال، کاهش تولید در برخی شهرستانها مشهود است. علی همتی، فرماندار گرمسار، اعلام کرد: امسال با کاهش ۲۵ درصدی تولید گندم در این شهرستان روبهرو هستیم، هرچند عملکرد در سطح باقیمانده افزایش یافته و برداشت به ۱۵ هزار تن میرسد.
در سال ۱۴۰۴، حدود ۶۴ هزار تن گندم از کشاورزان سمنان خریداری شد که نسبت به دو سال قبل و به دلیل قطعی برق، کمآبی، نارضایتی و افزایش هزینهها، بیش از ۳۰ هزار تن کاهش داشت. امسال، عبدالرحیم تحصیلی، مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان، از افزایش خرید به ۶۸ هزار تن خبر میدهد.
وی گفت: قیمت مصوب هر کیلو گندم ۴۹ هزار و ۵۰۰ ریال (با یک درصد افت غیرمفید و سه درصد افت مفید) تعیین شده و دولت تلاش کرده مطالبات کشاورزان را ببیند. تا میانه خرداد ۱۴۰۵، حدود ۱۱ هزار تن گندم به ارزش بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان از یک هزار بهرهبردار خریداری و ذخیرهسازی شده است. ارقام عمده گندم در استان شامل سیون، نارین، طلایی و پیشتاز است.
علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران، به خبرنگار مهر گفت: با وجود مکاتبات و رایزنی با کمیسیون اقتصادی مجلس، سازمان برنامه و بودجه اقدام خاصی برای پرداخت مطالبات گندمکاران نکرده است و دولت باید این نگرانی را برطرف کند تا کشاورزان به تحویل گندم به مراکز دولتی راغب شوند.
با توجه به اختلاف ۹ هزار تومانی هزینه تمامشده (۴۰ هزار تومان) و قیمت خرید تضمینی (۴۹ هزار تومان) و نیز تداوم مشکلاتی چون قطعی برق چاهها و افزایش سرسامآور نهادهها، نه تنها انگیزهای برای کشاورزان سمنانی باقی نمیماند، بلکه تحقق وعده تولید ۶۸ هزار تنی گندم در استان دور از انتظار به نظر میرسد.
مادامی که دولت نتواند بهای گندم را متناسب با تورم واقعی و هزینههای تولید تعیین کند و مطالبات کشاورزان را بهموقع پرداخت نماید، نه خودکفایی پایدار گندم محقق خواهد شد و نه بحران فرونشست زمین و مهاجرت کشاورزان مهار میشود.
نظر شما