خبرگزاری مهر - گروه استانها، محدثه میرجلیلی؛ شیرکوه برای بسیاری از مردم یزد تصویری آشنا از یک کوهستان در دل کویر است، اما پشت این تصویر ساده، مجموعهای از ارزشهای زمینشناختی، زیستی، آبی و گردشگری قرار دارد که به گفته کارشناسان، اهمیت آن فراتر از یک جاذبه طبیعی است.
در سالهای اخیر، افزایش فعالیتهای معدنی، توسعه گردشگری، اجرای برخی پروژههای صنعتی، گسترش دامداریهای بزرگ و مسائل مرتبط با فاضلاب، فشارهای بیشتری را بر بخشهایی از این کوهستان وارد کرده است؛ موضوعی که ضرورت توجه جدیتر به آینده شیرکوه را دوچندان میکند.
در همین راستا حسن اکبری، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان یزد در گفتگوی تفصیلی با خبرنگار مهر، با تشریح ابعاد مختلف اهمیت شیرکوه، بر ضرورت افزایش شناخت عمومی نسبت به ارزشهای این منطقه و تبدیل حفاظت از آن به یک مطالبه اجتماعی تأکید کرد.
اکبری، شیرکوه را یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی استان یزد دانست و اظهار کرد: اگر بخواهیم یک سوژه را به صورت جدی و از زوایای مختلف بررسی کنیم، شیرکوه ظرفیت بسیار بالایی دارد.
وی افزود: ارزش شیرکوه فقط به قله آن محدود نمیشود؛ از تنگهچنار تا مناطق بالادست اردکان، یک مجموعه طبیعی بسیار ارزشمند شکل گرفته که هر متخصصی از زاویه تخصص خود میتواند اهمیت ویژهای برای آن بیان کند.
شیرکوه را باید از نگاه متخصصان مختلف دید
مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: اگر یک زمینشناس درباره شیرکوه صحبت کند، از تنوع سنگها و کانیها و پدیدههای زمینشناسی آن خواهد گفت.
وی ادامه داد: حتی در مسیر اسلامیه، نمونههایی از ماسههای بادی و سنگهایی دیده میشود که از نظر زمینشناسی ارزشمند هستند و برخی از آنها آثار فرایندهای یخچالی گذشته را نشان میدهند.
اکبری افزود: برای یک گیاهشناس، شیرکوه یک کانون مهم گونهزایی است و یک جانورشناس نیز از تنوع جانوری و ویژگیهای خاص این منطقه صحبت خواهد کرد.
وی با اشاره به مطالعات انجامشده درباره جوندگان شیرکوه گفت: یکی از متخصصان جوندگان که در دانشگاه فردوسی مشهد فعالیت داشت، درباره شیرکوه توضیح میداد که در دورههای یخبندان، برخی گونههای جوندگان از مناطق زاگرس و البرز به سمت مناطق کویری حرکت کردهاند و بعضی از آنها در شیرکوه باقی ماندهاند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان یزد تصریح کرد: به همین دلیل در شیرکوه گونههایی مشاهده میشود که در ظاهر ارتباطی با این منطقه ندارند اما ریشه آنها به مناطق دیگر کشور بازمیگردد.
شیرکوه بخشی از امنیت آبی یزد است
اکبری با اشاره به اهمیت شیرکوه در تأمین منابع آبی استان اظهار کرد: اهمیت شیرکوه فقط در تنوع زیستی یا زمینشناسی نیست؛ این منطقه با موضوع آب نیز ارتباط مستقیم دارد.
وی افزود: برخی مناطق حساس شیرکوه و دشتهای اطراف آن، نقش مهمی در منابع آبی استان داشتهاند و هر نوع توسعه نامتناسب در این مناطق میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
اکبری به دشت ابراهیمآباد، منشاد، نیریز و منابع آبی این مناطق اشاره کرد و گفت: بخشی از آب یزد در گذشته از این مناطق تأمین میشده و آب پس از تصفیه از مسیرهایی مانند زیر قنات زارچ عبور میکرده است.
فشار گردشگری و پروژههای صنعتی بر شیرکوه
مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با اشاره به افزایش فشارها بر این کوهستان گفت: شیرکوه به شدت تحت فشار قرار دارد و این فشار فقط مربوط به معدن نیست.
وی افزود: توسعه گردشگری، پروژههای صنعتی سنگین، دامداریهای بزرگ و فاضلاب از جمله مواردی هستند که در برخی نقاط حساس، فشار مضاعفی بر طبیعت وارد کردهاند.
اکبری تصریح کرد: بنابراین وقتی درباره حفاظت از شیرکوه صحبت میکنیم، باید مجموعه این فشارها را در کنار یکدیگر ببینیم.
مردم باید حفاظت از شیرکوه را مطالبه کنند
وی با تأکید بر اهمیت مطالبهگری اجتماعی اظهار کرد: اگر مردم بدانند شیرکوه از هر زاویه یک گنج است و میتواند در تأمین حیات و بقای استان نقش داشته باشد، قطعاً حساسیت آنها نسبت به تخریب این منطقه افزایش پیدا میکند.
اکبری افزود: امروز در برخی شهرستانها مانند اشکذر و اردکان، اگر قرار باشد پروژه فولادی جدیدی اجرا شود، حساسیت و مطالبهگری مردم میتواند مانع از اجرای طرحهای نامناسب شود؛ زیرا مردم نسبت به پیامدهای آنها حساس شدهاند.
وی ادامه داد: متأسفانه مطالبهگری عمومی درباره طبیعت هنوز به اندازه مطالبهگری درباره مسائل اقتصادی و معیشتی شکل نگرفته است.
مردم نگران امروزند، اما تخریب طبیعت هزینه فرداست
وی افزود: اما بخشی از تصمیمهایی که امروز گرفته میشود، میتواند آینده استان را به یک مصیبت غیرقابل بازگشت تبدیل کند.
اکبری تأکید کرد: اگر مردم ارزش واقعی طبیعت و شیرکوه را بشناسند، نگاه آنها به موضوع تغییر میکند و حفاظت از محیط زیست به یک مطالبه عمومی تبدیل میشود.
وی با اشاره به فعالیتهای معدنی در استان گفت: باید درباره هزینه واقعی تخریب طبیعت و منافع حاصل از فعالیتهای اقتصادی نیز صحبت کرد.
اکبری اظهار کرد: سؤال این است که چرا باید عوارض و هزینههای ناشی از تخریب طبیعت در نهایت میان مردم توزیع شود، اما منفعت اقتصادی آن در اختیار تعداد محدودی قرار گیرد؟
وی افزود: حتی در موضوع یارانه سوخت معادن نیز باید بررسی شود که میزان یارانهای که پرداخت میشود و هزینه واقعی تخریب و پیامدهای آن برای استان چقدر است.
شیرکوه میتواند سرمایه گردشگری یزد باشد
مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: بخش مهمی از ارزش شیرکوه میتواند در حوزه گردشگری تعریف شود.
وی افزود: وقتی یک زمینشناس یا گیاهشناس خارجی برای دیدن یک پدیده طبیعی خاص به ایران سفر میکند، یعنی چنین ظرفیتهایی قابلیت تبدیلشدن به یک جاذبه گردشگری تخصصی را دارند.
اکبری تصریح کرد: ما هزاران سال زمان نیاز داریم تا چنین پدیدههایی شکل بگیرد، اما ممکن است با یک تصمیم نادرست در مدت کوتاهی بخشی از این سرمایه را از بین ببریم.
حفاظت از شیرکوه باید به یک مطالبه عمومی تبدیل شود
وی تأکید کرد: اگر قرار باشد فقط با چند تصمیم اداری از شیرکوه حفاظت کنیم، کافی نیست؛ این موضوع باید به مطالبه مردم تبدیل شود.
شیرکوه؛ سایهای برای حفاظت از آیندگان در یزد
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان یزد در پایان گفت: شاید امروز آنطور که باید ارزش این موضوع برای مردم ملموس نباشد، اما اگر این مطالعات و روایتهای علمی جمعآوری شود، در آینده به عنوان سندی برای نسلهای بعد است.
اکبری خاطرنشان کرد: شیرکوه فقط یک کوه یا یک قله نیست؛ مجموعهای از آب، خاک، پوشش گیاهی، حیات وحش، زمینشناسی، گردشگری و تاریخ طبیعی یزد است و حفاظت از آن در واقع حفاظت از بخشی از امکان حیات استان در آینده است.
نظر شما