عیسی کلانتری وزیر جهاد کشاورزی دولت های پنجم، ششم و هفتم و مدیر گروه پژوهشی امور کشاورزی فعلی مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در بخشی از گفتگوی مشروح خود با خبرنگار مهر در خصوص مسائل مربوط به سیاست خارجی کشورمان اظهار کرد که خودفریبی است اگر فکر کنیم که بدون توجه به مسائل خارجی می توان مسائل داخلی کشور را حل کرد.
آنچه در ادامه می آید بخش دوم گفتگوی مهر با کلانتری درباره سیاست خارجی کشورمان است و تاثیری که دیگر بخش ها نظیر بخش اقتصاد از این موضوع می پذیرد.
* انتقاد شما از سیاست خارجی متوجه اصول کلی ما مثل نفی سلطه پذیری و استقلال است؟ به طور مثال در موضوع هسته ای روی اصل موضوع حق دارا بودند تکنولوژی صلح آمیز هسته ای بحث دارید یا بر روی تاکتیک ها؟
- موضوع من عملگرایانه است. مردم ایران حق دارند زندگی خوبی داشته باشند، بر این اساس انتظارات ملت باید برآورده شود و این موضوع وظیفه حکومت است. آیا ملت ما انقلاب کردند که فقط آمریکایی ها را از کشور بیرون کنند؟ آیا اینکه 10 درصد جامعه 90 درصد ثروت کشور را در اختیار داشته باشند و یا دهکهای فقیر در تغذیه از 3 دهک به 5 دهک افزایش یابد، جزو اهداف ملت بود؟
طرح موضوع هولوکاست از سوی رئیس جمهور مشروعیت بخشی به رژیم صهیونیستی بود
قطعا موضوع هسته ای یک بخشی از سیاست خارجی کشور است و تمام آن نیست. اکنون در شرایطی هستیم که با هیچکدام از کشورهای منطقه رابطه خوبی نداریم. با موضوع هولوکاست از سوی رئیس جمهور چه عایدی نصیب کشور شد؟ این موضوع در حالی مطرح شد که اسرائیلی ها زیر فشار جهانی بودند، اما آقای احمدی نژاد با طرح این موضوع به مشروعیت بخشی رژیم صهیونیستی کمک کرد و در 7 سال گذشته کاری کرد که همه دنیا علیه ما شدند. در حال حاضر با هیچ کدام از کشورهای اروپایی رابطه درستی نداریم، بنده اصلا صحبت از کشورهایی نظیر آلمان، ژاپن، برزیل و... نمی کنم شما اکنون سری به سفارتخانه های پاکستان و افغانستان بزنید و ببینید که چه رفتارهایی با شهروندان و تاجران ما می کنند.
در حال حاضر واردات با چند برابر قیمت به کشور صورت می گیرد و ثروت های ما در حال از بین رفتن است نباید با توسل به چنین اقداماتی به محض وقوع مشکل همگی پشت سر رهبر معظم انقلاب پنهان شویم و ایشان را سپر بلا قرار دهیم.
* من پاسخ سوال خودم را نگرفتم. شما به کلیات و اصول اساسی سیاست خارجی منتقدید؟ یا صرفا برخی مصادیق و عملکردها را زیر سوال می برید؟ اشکال سیاست خارجی کشور مشخصا از نظر شما چیست؟
- بنده کارشناس این موضوع نیستم که پاسخ مشخصی بدهم، اما اشکال سیاست خارجی ما هر جا بوده نتیجه عملکردش شرایط فعلی کشور است. بخشی از وضعیت اقتصادی ما ناشی از سیاست خارجی است. اول پیروزی انقلاب تولید ناخالص کشور 3 هزار دلار بود در حالیکه اکنون بعد از گذشت 35 سال به همان رقم رسیده ایم. آن زمان متوسط تولید ناخالص دنیا 3 هزار و 500 دلار بود و امروز به بیش از 8 هزار دلار رسیده است. باید با مردم شفاف صحبت کرد، امروز مردم رفاه، اقتصاد، کار، درآمد، شغل و... می خواهند همیشه با شعار نمی توان به آنها گفت انقلاب کرده ایم و شما چیزی نخواهید. نمی توان با دو کشور دنیا دوست بود و با 198 کشور دیگر مشکل داشت.
* یعنی شما معتقدید که باید از خواسته هایمان در خصوص دستیابی به تکنولوژی صلح آمیز هسته ای دست برداریم و تسلیم فشارهای غرب و بویژه آمریکا شویم؟
- نظر من قطعا این نیست، معتقدم می توانستیم هم درست عمل کنیم به گونه ای که برای کشور مشکلی بوجود نیاید و هم مجوز غنی سازی را بگیریم. ببینید ما سرسپرده آمریکایی ها نیستیم و آنها هم خوب میدانند که جمهوری اسلامی تفاوت های زیادی با دیگران دارد. در حال حاضر ما نتیجه عملکرد غلط خودمان را می بینیم، چه لزومی دارد کسانیکه با ما دشمن نبودند را به دشمن تبدیل کنیم.
از همان ابتدا مخالف پیوستن به NPT بودم/ کشور را به بن بست کشانده ایم
در همان اوایل طرح موضوع هسته ای من به دلایلی مخالف پیوستن به NPT بودم با این حال می توانستیم کشور را به بن بست نرسانیم که متاسفانه رساندیم. آن زمان هم که بحث هسته ای را تعطیل کردیم کار اشتباهی انجام دادیم، باید در آن زمان محکم در برابر فشارها و تهدیدها می ایستادیم و البته کار را منطقی پیش می بردیم چون هیچ قطع نامه ای در آن زمان علیه ما صادر نشده بود. متاسفانه ما تعریفی از منافع ملیمان را تاکنون ارائه نداده ایم و استراتژی مشخصی برای خود تعریف نکرده ایم.
* بالاخره شما مخالف پیشبرد موضوع هسته ای کشور براساس منافع ملی هستید یا موافق آن؟
- فرض کنیم که امروز تبدیل به کشوری شده ایم که می توانیم اورانیوم را 100 درصد غنی سازی کنیم. وقتی رهبر معظم انقلاب می فرمایند جمهوری اسلامی به دنبال ساختن بمب اتم نیست و این موضوع با آموزه های دینی و اسلامی ما مغایرت دارد؛ یعنی ما به دنبال چنین چیزی نیستیم و حرف ایشان حجت است. امروز قطر با 500 هزار نفر جمعیت سالانه 70 میلیارد دلار گاز از منابع مشترک با ما برداشت می کند و می فروشد، آیا در این موضوع منافع ملی ما نهفته نیست؟ همه چیز ما که انرژی هسته ای نیست، من اطلاع دقیق ندارم که بگویم چه اتفاقی افتاده است بلکه می خواهم بگویم سیاست خارجی ما با مشکل مواجه شده و منافع ملی ما را با خطر مواجه کرده است. به عنوان مثال به دلیل آنچه که تاکنون گفته شد در حال حاضر نفت ما بین 10 تا 15 درصد زیر قیمت جهانی فروخته می شود.
اقتصاد و تولید داخلی بدون اتکاء به سیاست خارجی نمیتواند موفق باشد
اقتصاد داخل کشور و تولید داخلی، بدون اتکاء به سیاست خارجی، تکنولوژی خارجی و تجارت جهانی نمیتواند موفق باشد. آنهایی که می گویند تحریم بی تاثیر است، شعار می دهند؛ چراکه با این شرایط تحریم اگر دولت توانمندی هم داشتیم تفاوتش با عملکرد دولت فعلی آنچنان معنادار نبود. بالاخره کشور باید اهم و فی الاهم کند؛ چراکه هیچکس نمی تواند تمام آنچه با عنوان ایده آل برایش تعریف می شود را بدست آورد اگر میخواهیم از همه پتانسیل های داخلی استفاده کنیم باید بتوانیم از روابط و پتانسیل خارجی استفاده نماییم.
* حرفهایتان خیلی شبیه کسانی است که قصد کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری را دارند. معمولا در پایان دولت ها کسانیکه قصد کاندیداتوری دارند به همه چیز و همه کس نقد می کنند، وقتی دولت آقای خاتمی هم به پایان رسید همه منتقد بودند و اتفاقا کسی که بیشترین حجم نقد را انجام داد و انتقاداتش از بقیه کاندیداها مبنایی تر و عمیق تر بود موفق شد. اگر معتقدید که نمره دولتهای قبل نمره خوبی است و این دولت مردود شده است، چرا باید منتقدترین کاندیدا به دولت های سازندگی و اصلاحات موفق به کسب رای مردم بشود؟
- در همه انتخابات ها در دنیا شرایط به همین شکل است. قطعا رقیب و کاندیدا هیچگاه نقاط قوت را نمی گوید و بیشتر بر روی ضعف ها تکیه می کند، البته در چنین شرایطی ضعف های کشور بیشتر نمایان می شود. اگر نخواهیم خلاف انصاف سخن بگوییم در برخی جاها ضعف ناشی از عملکرد دولت و احمدی نژاد بوده است و در برخی نقاط ضعف مربوط به کشور. در انتخابات آتی مشخص خواهد شد که میزان ضعف از این دو ناحیه بیشتر به کدام سمت سنگینی خواهد کرد نکته مهم برای انتخابات آتی این است که کاندیداها خود را پشت سر رهبری، نظام و انقلاب پنهان نکنند.
* اما در پایان دولت خاتمی مردم از عملکرد وی و دولت راضی نبودند که حاضر شدند به احمدی نژادی که بیش از سایر رقبا به خاتمی و دولت وی انتقاد می کرد، رای بدهند. از این منظر فکر نمی کنید حرفهای امروز شما بسیار شبیه حرف های آقای احمدی نژاد در سال 84 است؟
- اول از شما یک خواهشی دارم و آن این است که دیگر نه من بلکه هیچ کس را با آقای احمدی نژاد مقایسه نکنید! رضایت همیشه نسبی است، امکان دارد در برخی مواقع 20 درصد و در برخی مواقع 90 درصد باشد. خاتمی، هاشمی و موسوی هم در دولت هایشان اشتباهات زیادی داشتند لذا هیچ دولتی ایده آل نیست، اما اینکه در دولت فعلی عنوان می شود استیضاح نکنید، سوال نکنید و... قطعا درست نیست. در ژاپن طی 6 سال دولت های زیادی سقوط کردند، اما مشکلی بوجود نیامد. نمی دانم! شاید در ایران ملت گذشتشان زیاد است.
نظر شما