خبرگزاری مهر - گروه استانها: دهه امامت و ولایت و عید غدیر، ایام برادری امت اسلامی است. غدیر، روزی است که در آن دین به کمال رسید و نعمت بر بشریت تمام شد. خطبه غدیر و واقعه آن، سرمشقی است که کمال آن به قدرت الهی، در ایام فرج مهدی آل محمد، محقق خواهد شد. اهمیت این ایام آنهم در شهر خورشید ایران، مشهد امام رضا(ع)، ما را بر آن داشت تا با حجتالاسلام رضا علی عزیزی، دبیر اجرایی بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی، کارشناس مسئول امور مساجد آستان قدس رضوی و مسئول ستاد مردمی مهدویت گفتگویی داشته باشیم.
حجتالاسلام عزیزی با بیان اینکه بحث ارتباط میان غدیر و مهدویت یکی از مسائل مهم و جدی در جامعه امروز است، اظهار کرد: یک ظلمی که در حق غدیر در حال انجام شدن است، این است که غدیر را مساوی با امیرالمؤمنین(ع) میدانیم، این در حالی است که واقعه غدیر مجموعهای است که امیرالمؤمنین(ع) بخشی از آن را تشکیل میدهند و لذا تعبیر ما در مهدویت این است که مهدویت غدیر زنده است و جریان امامت و ولایت که در حقیقت در مکتب اسلام مطرحشده است، ادامه دارد. غدیر با امیرالمؤمنین(ع) شروع میشود و با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف خاتمه مییابد. اوج سعادتمندی که امام رضا(ع) وعده آن را دادهاند در حکومت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است که شکل میگیرد. در واقع آنچه در دولت امام زمان قرار است تحقق یابد، قرار بود در حکومت حضرت امیر محقق شود، ولی یک سری عوامل باعث شد که جامعه انسانی ضربه بخورد و این امر محقق نشود.
وی در خصوص فعالیتهای بنیاد بینالمللی غدیر در استان خراسان رضوی افزود: با توجه به ظرفیتهای موجود، در بنیاد بینالمللی غدیر هرساله یک سری برنامههایی تدارک دیده میشود. رویکرد اساسی ما در بنیاد بینالمللی غدیر خراسان رضوی، بر اساس سفارش نبی مکرم اسلام که فرمودهاند رساندن پیام غدیر و خطبه آن توسط حاضران به غائبان و پدران به فرزندان تا قیامت واجب است، این بود که تلاش کردیم این دستور بر زمینمانده را احیا کنیم. در سال نخست در استان خراسان رضوی، برنامهریزی شد تا قرائت خطبه غدیر را در مساجد نهادینه کرده و این فضا را فراهم کنیم و در سالهای بعد نیز تلاش کردیم تا قسمت به قسمت، این خطبه طولانی را تقسیم کرده و هرساله، بخشی از آن را محور فعالیتهای خود قرار دهیم. امسال چهارمین بخش از خطبه غدیر را محور قراردادیم و کتابچه و پوستر آن آمادهشده است که آن را در اختیار مساجد و مراکز فرهنگی قرار خواهیم داد. هدف این کار نیز آشنا کردن مردم با مفاهیم موجود در خطبه غدیر است.
دبیر اجرایی بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی گفت: کار دیگری که در این خصوص انجام شد، بحث اجتماع عظیم وارثان غدیر است، زیرا امیرالمؤمنین(ع) توصیه میفرمایند که در این روز، اجتماع تشکیل بدهید. بنابراین برای اینکه فرمان حضرت امیر در روز غدیر جامه عمل پوشانده شود، طرحی با عنوان اجتماع عظیم وارثان غدیر کلید خورده است که امسال باهمتی که آستان قدس رضوی کرد، قرار است در ظهر روز عید غدیر در حرم امام رضا(ع) شاهد آن باشیم تا حرم مطهر رضوی محلی برای اجرای سنت خواندن خطبه غدیر در روز عید باشد.
وی افزود: در همین راستا، به خاطر اینکه غدیر اختصاص به یک ایام خاصی ندارد، بحث جلسات وارثان غدیر نیز در دستور کار قرارگرفته است. برخی از مجموعهها نیز از آن استقبال کردهاند و قرار است این جلسات در ادارات و گوشه و کنار آستان امام رضا(ع) انجام شود. برخی از مجموعهها نیز قرار است این جلسات را در طول سال در دستور کار داشته باشند.
دبیر اجرایی بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی گفت: نکته دیگری که در بحث غدیر چند سالی است که انجام میشود، همایش تجلیل و تکریم سادات است. در جامعه ما بهغلط معروف و مشهور شده است که عید غدیر عید سادات است و سادات در این روز باید عیدی بدهند، این عید مربوط به همه بشریت است و در این روز باید حتی از سادات تجلیلی شایسته به عمل آید. پیامبر اسلام(ص) میفرمایند: «که هر کس اولاد من را تکریم کند نظیر آن است که من را اکرام کرده است»؛ ازاینرو این مهم در دستور کار بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی قرار گرفته است. همچنین از مساجد، مراکز فرهنگی و سازمانها خواستهشده تا ضمن اینکه دعای ندبه را میخوانند، به سادات هدایایی نیز تقدیم کنند.
حجت الاسلام عزیزی بیان کرد: امام رضا(ع) 40نام برای روز غدیر بیان کردهاند که بنیاد بینالمللی غدیر 30مورد از آنها را فهرست و بهعنوان پوستری طراحی و چاپ کرده و در اختیار مساجد و مراکز فرهنگی قرار داده است. همچنین برای برگزاری همایشهای غدیر از نگاه اهل سنت رایزنیهایی شده است. این همایش چند سال در مشهد مقدس برگزارشده است و امسال به همت سازمان تبلیغات و برخی دیگر از مجموعهها، این همایش در شهر تربتجام برگزار می شود. در خصوص عقد اخوت نیز، برنامهریزیشده است که ائمه جماعات در طول دهه امامت و ولایت برنامهریزی کنند و وقتی را اختصاص بدهند برای کسانی که میخواهند این عقد اخوت را بخوانند تا در حقیقت این کار برای مؤمنین انجام شود.
وی ادامه داد: کار دیگری که در دستور قرار گرفت، احیاء یک سری ارزشهای فراموششده غدیر نظیر افطاری دادن بود که با همراهی برخی نهادها و خیرین محقق شده است. بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی بهعنوان هماهنگکننده برنامههایی را برنامهریزی کرده است که برخی از آنها را خود اجرا میکند و برخی دیگر نیز با همراهی مردم و نهادها انجام میشود.
حجتالاسلام عزیزی تصریح کرد: عید سعید غدیر اختصاص به گروه خاصی ندارد و به همه بشریت تعلق دارد. دلیل آن این است که پیامبر بزرگ اسلام در خطبه غدیر، مخاطب خود را محدود قرار ندادهاند؛ بلکه مخاطب پیامبر رحمت در این خطبه، «معاشرالناس» است که یعنی تمام بشریت.
وی بیان کرد: در این خطبه یک مورد مؤمنین یا مسلمین دیده نمیشود. نکته دیگری که در این زمینه قابلتوجه است، این است که امام رضا(ع) خطبهای در ارتباط با بحث غدیر دارند که در آن، ضمن اینکه وضعیت آخرتی غدیر و جایگاه آن را نزد ملائکه مشخص میکنند، در آن خطاب به صحابی خود میفرمایند که «به خدا قسم اگر بشریت فضیلت و ارزش روز غدیر را حقیقتاً درک میکرد، هرروز ملائکه 10 بار نازل میشدند برای دستبوسی این انسان عارف بهحق غدیر». در این عبارت آن موردی که قابلتوجه است، نخست قسم امام رضا(ع) است و دیگر اینکه مجدداً ایشان مؤمنین و شیعیان خود را خطاب قرار نمیدهند، بلکه ایشان تمام بشریت را مورد خطاب قرار میدهند. یعنی اگر انسان و بشریت جایگاه غدیر را درک کند، به چنین مقامی دست خواهد یافت. بنابراین عید غدیر به گروه یا جریان خاصی تعلق ندارد و به تمام بشریت مربوط است. اگرچه طبیعتاً مسلمانان در این خصوص در اولویت هستند و دلیل آنهم این است که جریان غدیر به دین مبارک اسلام ختم میشود و در این خصوص اطلاعات بیشتری دارند. در میان مسلمانان نیز شیعیان بیشتر در اولویت قرار دارند. علت آنهم این است که در جریان غدیر امام اول شیعیان مشخص میشود. اما این به معنای این نیست که این از مسئولیت دیگران در این خصوص بکاهد و نسبت به آن کم توجهی کنند.
دبیر اجرایی بنیاد بین المللی غدیر در خراسان رضوی اظهار کرد: جریان غدیر جریان امامت و رهبری دینی جامعه بشری است و از زمان حضرت آدم ابوالبشر این موضوع مطرح بوده و تا پایان خلقت نیز باقی است. هنگامیکه به جریان غدیر از ابتدا تا انتهای خلقت نگاه میکنیم، میبینیم که عدهای که فقط به دنبال سود خود هستند، مسیرهای اشتباهی را انتخاب میکنند و این انتخاب اشتباه آنها منشأهایی دارد.
وی ادامه داد: مهمترین منشأ این انتخاب غلط جامعه بشری در طول تاریخ، برخورد احساسی با مقولههای ارزشی است. گاهی وقتها این احساس تحت تأثیر تبلیغات یک گروه یا جریان و یا یک فرد قرار میگیرد. گاهی از اوقات نیز این احساس تحت تأثیر نیازهای موقتی قرار میگیرد. نقطه مقابل این حرکت احساسی، حرکت عقلانی است که اگر بشریت در طول تاریخ چه در اسلام، غیر اسلام یا قبل و بعد آن و یا امروز و فردا، با این موضوع با عقلانیت درستی برخورد کند، سعادت آنهمان گونه که امام رضا(ع) فرمودند تضمینشده میشود. لذا در جریان غدیر ما وقتیکه استدلالهای بعد از واقعه را در خصوص جریان ثقیفه میبینیم، استدلالهای خندهداری هستند. مثلاً جوان بودن حضرت امیر را بهانه قرار میدهند. درصورتیکه بیان این موضوع فقط یک حرکت احساسی و عوامفریبانه بود که در آن زمان مطرح شد. این موضوع اختصاص به زمان ائمه ندارد و در هرکجا که نسبت به جریان امامت و ولایت غفلت کردیم و بیتوجه شدیم، بشریت ضربههای جبرانناپذیری را متحمل شد. به غدیر جامعه مسلمانان توجه نکردند، اولین ضربه در ثقیفه خورده شد و هنگامیکه غفلت بیشتر شد، عاشورا شکل گرفت. امروز هم اگر به این موضوع بیتوجه باشیم، تاریخ دوباره تکرار خواهد شد. پس مهمترین منشأ مشکلات جامعه اسلامی غفلت از غدیر و بیتوجهی نسبت به امر امامت و ولایت است.
وی بیان کرد: وقتی امام رضا(ع) بحث معرفت غدیر را مطرح میکنند و میفرمایند که سعادت بشریت در سایه شناخت درست از غدیر مطرح میشود، اگر آن نگاه احساسی را داشته باشیم، میگوییم که عید غدیر را بزرگ کنیم و اهلبیت(ع) را بزرگ کنیم. اما اگر یک نگاه دقیقتری داشته باشیم، میبینیم که غدیر آئیننامه درست زندگی کردن بشریت بر اساس معارف قرآنی است و روز غدیر، تمام ارزش آن به این است که نخستین انسانی که بر اساس آئیننامهها و دستورالعملهای پیامبر بزرگ اسلام عمل کرد و در حقیقت در تمام رشتههای انسانی گوی سبقت را از دیگران ربود، حضرت امیر بود.
وی گفت: غدیر میخواهد به ما این نکته را منتقل کند که اگر میخواهید سعادتمند زندگی کنید، تنها راه آن این است که غدیر را درست بشناسیدآئیننامههایی که در غدیر تنظیم و تکمیلشده، تنها یک مسیر دارد و آن مسیری است که غدیر نشان میدهد. اگر قرار است بحث عبادت را دنبال کنیم، عبادت باید چگونه باشد؟ به تعداد انسانهای روی کره زمین مدل عبادت داریم، کدامیک درست است؟ همه انسانهای کره زمین به دنبال سعادت میگردند، کدامیک درست عمل میکنند؟
دبیر اجرایی بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی ادامه داد: پیامبر اکرم (ص) برای نخستین امام بعد از خود، سه شاخصه جدی مطرح میکنند تا بشریت در اولین امام خود دچار اشتباه نشوند و این اشتباه ادامه پیدا نکند. بنابراین، این وضعیتی که امروز دنیای اسلام و بعد از آن بشریت به آن مبتلا شده است، عامل اصلی آن انحراف از غدیر و عدم شناخت غدیر است و عدم درک کاربردی غدیر ،اینکه کجاها غدیر نقش دارد هم مهم است.
وی گفت: بهعنوان نمونه مثلاً پیامبر بزرگ اسلام در خطبه غدیر وقتیکه بحث ولایت را مطرح میفرمایند، تأکید میکنند که خداوند متعال برای این روز و بیان غدیر برای بندگانش توسط ایشان آیه نازل کرده که به معنای یک سند بالادستی و مستند است. این سند بالادستی که قرآن است، باورها را شکل میدهد و اگر باورها بهدرستی شکل بگیرد، انحرافی رخ نمیدهد. حاکمان اسلامی اگر باورها را تغییر نمیدادند، دیگر تعددی در کار نبود و شاید منافع آنها تأمین نمیشد. وحدتی که از آموزههای غدیر ناشی میشود، سعادت جامعه بشری را تأمین میکند. در اندیشه بر خواسته از غدیر دیگر فرقی بین عرب و عجم باقی نمیماند. شرط این نوع نگاه هم این است که باورها درست شکل بگیرد و غدیر به باورهایی شکل میدهد که میتواند اگر همهگیر شود، جهان اسلام را از وضع کنونی آن نجات دهد. در سیره ائمه(ع) نحوه برخورد با مسلمانان تبیین شده و اگر قرار است تشویق یا تنبیهی صورت گیرد، در آنجا دیگر تفاوت میان عامه مردم و نزدیکان نیست.
دبیر اجرایی بنیاد بینالمللی غدیر استان خراسان رضوی گفت: آنچه در غدیر آموزش داده میشود بنابراین این است که این آئیننامه سعادت را درست بفهمیم و از مجاری درستی درک کرده و به آن عمل کنیم. اگر برداشت از غدیر درست صورت گیرد، دیگر فرقی میان کشورهای اسلامی نخواهد بود. نکتهای دیگر که در اینجا مطرح است این است که کشورهای اسلامی وقتیکه از عقلانیت فاصله میگیرند، در چنگال حیلههای شیطانصفتان از گروهها و جریانهای مختلف قرار میگیرند؛ بنابراین طبیعتاً این فاصلهای را باعث میشود که میان جهان اسلام ایجاد میکند. بنابراین امروز میبینیم که از خود جهان اسلام به جان آن افتاده است. این در صورتی است که آنچه در اسلام وجود دارد، قرآن بهعنوان یک سند بالادستی است و تمام مؤمنان در آن برادران یکدیگر قلمداد شده است. یکی از سنتهای روز غدیر که مستحب است انجام شود، عقد اخوتی است که میان اعضاء یک جامعه شکل میگیرد. چه اشکال دارد که این آیه از قرآن مجید را جهان اسلام به نمایش بگذارد. البته حتی در داخل کشورهای شیعی و در داخل ایران نیز این قضیه بهدرستی تبیین نشده و اجرا نمیشود.
نظر شما