۱۰ خرداد ۱۴۰۲، ۱۶:۰۱

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

با اقدامات صورت ­گرفته از سوی افغانستان در زمینه سدسازی­‌های مختلف در مسیر رودخانه هیرمند و عدم تأمین حق‌آبه ایران از آن، شاهد خشک ­شدن تدریجی تالاب بین­‌المللی هامون در گذر زمان هستیم.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سازمان نقشه‌برداری کشور، پس از پردازش تصاویر ماهواره‌ای، ادعای اخیر مطرح شده از سوی حکومت افغانستان در خصوص تأمین حق‌آبه کشور ایران از رودخانه هیرمند رد شد.

محدودیت در منابع آبی شرق و جنوب شرق کشور و اهمیت رودخانه هیرمند به عنوان رگ حیاتی سیستان و بلوچستان موجب گردیده مسئله حق‌آبه ایران از آب این رودخانه به عنوان یک مسئله مهم سیاسی، اجتماعی و زیست‌محیطی، توجه ویژه‌ای را به خود معطوف نماید. از این رو با توجه به اهمیت و تأثیر چشم‌گیر آب این رودخانه بر زندگی مردم سیستان و بلوچستان، رئیس جمهور در سفر اخیر خود به سیستان و بلوچستان به لزوم تأمین این حق‌آبه از سوی مقامات افغانستان تأکید داشتند.

این در حالی است که حکومت افغانستان در تمامی سال‌های گذشته با بیان ادعاهای مختلف، پیوسته از تأمین حق‌آبه ایران از رودخانه هیرمند امتناع نموده است. با وجود ادعای اخیر مطرح شده از سوی حکومت افغانستان در راستای توجیه عدم تعهد خود به پرداخت حق‌آبه ایران، امروزه با استفاده از تکنیک سنجش از دور و بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای می‌توان به بررسی صحت این ادعا پرداخته و بر پایه مطالعات علمی، حقیقت ماجرا را آشکار ساخت.

دولت افغانستان پس از احداث سدهای متعدد بر مسیر رودخانه هیرمند همانند سلما، کجکی، بخش‌آباد و کمال‌خان، در ادعایی به کمبود آب در پشت سدهای کجکی و کمال‌خان و عدم وجود آب کافی به منظور جاری سازی به سوی ایران اشاره داشته است. حال با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای، آب ذخیره شده در پشت سدهای کجکی و کمال‌خان و همچنین روند تغییرات مساحت آن‌ها در طی ماه‌های گذشته مورد بررسی قرار گرفته است. در نقشه‌های تهیه شده از سد کجکی، روند افزایشی آب ذخیره شده در پشت این سد در بازه مهرماه ۱۴۰۱ تا فروردین ۱۴۰۲ به وضوح قابل مشاهده است. هم‌چنین این روند افزایشی در ذخیره آب پشت سد کمال‌خان در بازه زمانی آبان‌ماه تا اسفندماه ۱۴۰۱ نیز مشهود است.

به طور کلی وجود آب کافی در مخزن این دو سد با استفاده از نتایج به دست آمده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای تأیید گردیده و تنها علت عدم ورود این حجم از آب به ایران، مسدود نمودن مسیر آب رودخانه هیرمند است.

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

هم‌چنین در دیگر اقدام صورت گرفته توسط حکومت افغانستان، می‌توان به ایجاد یک کانال در حاشیه سد کمال‌خان با هدف انحراف آب رودخانه هیرمند و هدایت آب پشت سد کمال‌خان به شوره‌زار گودزره در خاک افغانستان اشاره نمود. در شکل زیر با مقایسه دو تصویر ماهواره‌ای از حاشیه سد کمال‌خان در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۴۰۰، می‌توان هدایت حق‌آبه سیستان و بلوچستان به شوره‌زار بدون سکنه گودزره و ممانعت از ورود آب پشت سد کمال‌خان به خاک ایران را در سال ۱۴۰۰ مشاهده نمود.

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

افغانستان در زمینه سدسازی‌های مختلف در مسیر رودخانه هیرمند و عدم تأمین حق‌آبه ایران از آن، شاهد خشک شدن تدریجی تالاب بین‌المللی هامون در گذر زمان و ایجاد یکی از کانون‌های اصلی وقوع ریزگرد در سیستان هستیم. امروزه خشکی این تالاب و بروز آسیب‌های ناشی از آن همانند وقوع ریزگردها در سطح استان، سیستان و بلوچستان را در وضعیت بحرانی قرار داده و موجبات از بین رفتن فرصت‌های شغلی و افزایش مهاجرت مردم آن را فراهم آورده است.

در شکل زیر با پایش مساحت تالاب هامون در فصل زمستان در بازه سال‌های ۱۴۰۱-۱۳۷۷، می‌توان به وضوح کاهش مساحت این تالاب و خشک شدن کامل آن را در سال ۱۴۰۱ مشاهده نمود. همچنین در نقشه تهیه شده از توزیع ریزگرد در استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۱، به وضوح درگیری این استان در منطقه تالاب هامون در نزدیکی زابل قابل رؤیت است. از این رو با توجه به تأثیرات مخرب عدم تأمین حق‌آبه ایران از رودخانه هیرمند، پیگیری‌های مستمر در تحقق آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

علت عدم تامین حقابه ایران از هیرمند/ تالاب هامون در حال خشک شدن

کد خبر 5799459

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha

    نظرات

    • NP IR ۱۶:۲۷ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۰
      6 0
      ایران تولید کننده لوله و صادر کننده لوله آبه اصلا فرض بر این بزاریم این کشورها قانع نشند و اصلا آب به ایران کشور ما ندهند و میگن جنگ آینده جنگ بر سر آب خواهد بود پس دولت در داخل چه برنامه هایی برای آب رسانی به کل ایران داره اما نه منت خواهش وابستگی به بیرون همسایه با تکیه به داخل .
    • NP IR ۱۶:۳۳ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۰
      7 0
      خوب شاید با بستن این سدها واقعا اهدافی دارند حتی برای آینده اما یک واقعیت رو باید بپذیریم در آینده جنگ بحث اختلاف بین کشورها سر مساله آب بحث بر سر آب ذخایر آب خشکسالی خواهد بود ایران باید شروع کنه به فکر اساسی در داخل مثل اینکه مقامات نماینده ها مسءولین ما هنوز در خوابند بی خبر از اتفاقات در آینده
    • ایرانی US ۱۷:۲۸ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۰
      5 3
      چرا سیمان می فروشید به افغانستان؟
      • NP IR ۲۱:۰۳ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۰
        1 7
        این ماجرا طبق قراردادها توافق های مختلف از تاریخ گذشته و دسته گلی که رضا شاه پهلوی به آب دادن، این اتفاق جدید نیست . بالا عرض کردم اصلا در نظر بگیریم آب هم ندن ایران نباید از توانایی توان تولید استقلال خودش در داخل و با ظرفیتی که داره برای رفع مشکل آب برنامه ریزی کنه تا محتاج منت همسایه کشیده نشه
      • NP IR ۲۱:۴۷ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۰
        3 1
        با هر هر عملی واکنشی از طرف مقابل که نباید مقابله به مثل کرد وگرنه با رفتاری مثل آنها چه فرقی در واکنش داریم باید راحل پایدار دائمی اساسی برای رفع آب رفع خشکسالی و رفع ریزگردها داخل پیدا کرد بدون وابستگی منت همسایه برای یک رها سازی یک سد آب
    • Puyamotlaq IR ۲۲:۰۵ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۰
      1 2
      سلام جمهوری اسلامی ایران هرچه بهتر بتواند در کشور های همسایگی را در احقاق حقوق به حق ملی بتواند مدیریت کند در چشم بین المللی محقتر خواهد بود و قدت دیپلماسی قوی تری خواهد داشت. از زحماتتان سپاسگزارم