به گزارش خبرنگار مهر، یکی از بخشهای جذاب جشنواره فیلم فجر، نشستهایی است که بعد از نمایش فیلمها در سالنی از خانه جشنواره برگزار میشود اما در مورد این جلسات بعد از این همه سال هنوز تکلیف مشخص نیست که قرار است محملی برای نقد و تحلیل فیلمها باشند یا فرصتی برای معرفی آثار و اطلاع از روند تولید آنها؟
در سالهای گذشته اتفاقات به یادماندنی در نشستهای خبری کم نبوده است؛ از زمانی که ابراهیم حاتمیکیا نگاتیوهای فیلم «موج مرده» را به نشانه اعتراض به نشست فیلمش آورد تا نشست نیمهشبی برای فیلم «فرزند صبح» بهروز افخمی که پر بود از سوالات انتقادی خبرنگاران و منتقدان. یکی از داغترین نشستها هم مربوط به دورهای بود که فیلم «زمهریر» ساخته علی رویینتن در بیست و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و نشست فیلم تبدیل به فضایی شد برای اعتراض منتقدان نسبت به رویکردی که کارگردان در فیلمش داشت. نشست های پرحاشیه دیگری را هم در سال های قبل شاهد بودیم از اعتراض منتقدان به کیفیت فیلم «وقتی همه خوابیم» زنده یاد بهرام بیضایی تا حاشیههای «اخراجیها».
البته همه این اتفاقات امروز تبدیل به خاطره شده اند و در سالهای اخیر کمتر شاهد اتفاقی جذاب و یا حتی بحث و تبادل نظر مهمی بین اهالی رسانه با عوامل فیلمها بوده ایم، اما در سوی دیگر پرسش این است که اصلا کارکرد برگزاری این نشستها چیست؟ به چه دلیل خبرنگاران باید بعد از برگزاری نشست پای سخنان عوامل و کارگردان و تهیهکننده فیلم بنشینند؟ آیا این جلسات برای صحبتهای گاه کسالتبار در مورد روند تولید و پیوستن هر یک از عوامل به پروژه است یا فرصتی برای شناخت عمیقتر از فیلمها؟ واقعیت این است که تاکنون نشستهای جشنواره فیلم فجر به ماهیت روشنی دست نیافته، یعنی روشن نیست قرار است در اینجا فیلمها نقد و بررسی شوند یا پرسش و پاسخی با عوامل فیلم صورت بگیرد.
نمونههای مشابه این نشستها در جشنوارههای مهم دنیا همچون کن و برلین هم برگزار میشود، در آنجا خبرنگاران سوالهای متنوعی در مورد فیلم و گاه سوالهای شخصیتر از بازیگران یا کارگردان میپرسند.
در اینجا اما بحث هزینه تولید فیلم ها یکی از پربسامدترین سوالهایی است که طی سالهای اخیر در نشست ها مطرح میشود. از سوی دیگر برخی از عوامل و به طور مشخص تعدادی از بازیگران فرصت نشست را غنیمت شمرده و با بیان موضوعات جنجالی دوربینها را به سمت خود میکشند. سوی دیگر ماجرا گروهی از خبرنگاران یا منتقدان هستند که بعد از یک نوبت دیدن فیلم، نشست خبری را فرصتی برای نقد و بررسی آثار میدانند و نقد شفاهی خود را بیان میکنند. اینکه چنین نقدهایی در نشستی خبری چه کارکردی میتواند داشته باشد نیز خود جای پرسش است.
در واقع ماهیت نشستهای پرسش و پاسخ در جشنواره فیلم فجر نیازمند بازتعریف است. در اینجا باید روشن شود آیا منتقد یا مجری که روی صندلی در کنار عوامل فیلم نشسته باید همه چیز را کنترل و سوال ها را به صورت مکتوب مطرح کند یا باید میکروفن برای حاضران نشست باز باشد که موضوع مدنظر خود را بیان کنند. واقعیت این است که جمع شدن همه عوامل فیلم پیش روی خبرنگاران و منتقدان گاه فاقد نتیجه است. معمولا برخی از عوامل در حد چند جملهای صحبت میکنند که بیشتر در حد تشکر از تهیه کننده و کارگردان است. به نظر میرسد در گام نخست باید این جمع و اینکه چه عواملی بهتر است پشت تریبون قرار بگیرند مورد بازنگری قرار گیرند. بعد از اصلاح عواملی که روی سن هستند، نوبت به تعریف هدف درست از برگزاری این نشست ها میرسد و اینکه پرسشها چطور میتوانند حرفهایتر و دقیقتر باشند، رنگ و بوی تکرار نگیرند و به بسط و گسترش فضای فیلم برای مخاطبان بینجامند.
به نظر میرسد درخواست فضای حرفهای برای نشستها یک اتفاق یکسویه نیست، ابتدا برگزارکنندگان جشنواره باید در انتخاب عوامل حاضر در نشست بازنگری کنند و شاید با محدود کردن آن به کارگردان و تهیهکننده و تعدادی از بازیگران اصلی، چارچوب دقیقتری برای جلسات طراحی کنند و از سوی دیگر خبرنگاران و منتقدان حاضر نیز به واسطه رویکردی که مجری نشست طراحی میکند، در مسیری حرفهای و کارآمد قرار بگیرند.
نظر شما