خبرگزاری مهر، گروه استانها: جنگ تحمیلی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، یکی از مهمترین تحولات ژئوپلیتیکی منطقه غرب آسیا در سالهای اخیر به شمار میرود؛ جنگی که به گفته تحلیلگران، با هدف تضعیف یا تسلیم ایران و بازگرداندن هژمونی آمریکا در منطقه طراحی شد. در این میان، شهادت رهبر معظم انقلاب، جمعی از فرماندهان و جمعی از مردم بخشی از راهبرد دشمن برای ضربه سریع به ساختار قدرت جمهوری اسلامی عنوان میشود.
با این حال بسیاری از ناظران معتقدند مقاومت ایران و جبهه مقاومت در منطقه، معادلات طراحیشده از سوی واشنگتن را با چالش جدی مواجه کرده و چشمانداز تازهای از نظم امنیتی منطقهای را شکل داده است.
خبرنگار مهر برای بررسی ابعاد این جنگ، اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی، نقش جبهه مقاومت و آینده نظم منطقهای با سردار «محمد جلایی»، عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان، تحلیلگر مسائل سیاسی و بینالمللی، فرمانده دوران دفاع مقدس و دارنده نشان فتح از دستان رهبر شهید به گفتوگو نشسته است.
*آمریکا با چه هدفی جنگ تحمیلی علیه ایران را آغاز کرد؟
آمریکا با هدف از بین بردن جمهوری اسلامی ایران یا وادار کردن آن به تسلیم، این جنگ را آغاز کرد. آنان تصور میکردند با شهادت رهبر انقلاب اسلامی حضرت آیتالله خامنهای (رحمتالله علیه) و جمعی از فرماندهان برجسته، میتوانند در کوتاهترین زمان ممکن به اهداف خود برسند.
در واقع روحیه خودبزرگبینی و خودشیفتگی حاکم بر ساختار قدرت آمریکا، بهویژه در میان مقامات ارشد این کشور، باعث شد تصور کنند هنوز قادرند نظم امنیتی مورد نظر خود را بر جهان و بهخصوص منطقه غرب آسیا تحمیل کنند.
*منظور از نظم امنیتی مورد نظر آمریکا در منطقه چیست؟
آمریکا پس از جنگ جهانی دوم با تأسیس رژیم اشغالگر قدس، تلاش کرد نظم امنیتی خاصی را در منطقه خاورمیانه و بهویژه خلیج فارس برقرار کند. این نظم بر پایه برتری نظامی اسرائیل و حضور گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه شکل گرفت.
در دهههای گذشته، واشنگتن با حمایت هکه چانبه از رژیم اشغالکر قدس با استفاده از جنگها، ترورها، فشارهای سیاسی و حتی طرحهای صلح ظاهری تلاش کرد این نظم را تثبیت کند. اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، این روند با چالشهای جدی مواجه شد و بسیاری از طرحهای آمریکا در منطقه یکی پس از دیگری ناکام ماند.
آمریکا برای بازگرداندن این هژمونی چه اقداماتی انجام داد؟
آمریکا تلاش کرد با تقویت حضور نظامی و امنیتی خود در منطقه و ایجاد پایگاههای مختلف، برتری خود را حفظ کند. در همین راستا پایگاههای دریایی، هوایی، اطلاعاتی و حتی اقتصادی و فرهنگی در بسیاری از کشورهای منطقه ایجاد شد.
کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات، کویت، قطر، بحرین و اردن عملاً در چارچوب این نظم امنیتی تحت نفوذ و کنترل آمریکا قرار گرفتند و واشنگتن با وعده حمایت از حاکمان این کشورها تلاش کرد سلطه خود را تثبیت کند.
*نقش رژیم صهیونیستی در این راهبرد چه بود؟
رژیم صهیونیستی در واقع به عنوان پایگاه و پادگان نظامی آمریکا در منطقه عمل میکند. یکی از اهداف اصلی آمریکا این بود که برتری مطلق اسرائیل را در منطقه به اثبات برساند.
آنها تصور میکردند اگر جمهوری اسلامی ایران شکست بخورد، هیچ کشوری دیگر جرأت مقاومت در برابر این هژمونی خودساخته و نامشروع را نخواهد داشت.
*جبهه مقاومت چه نقشی در مقابله با این راهبرد ایفا کرد؟
جبهه مقاومت شامل نیروهایی مانند حزبالله لبنان، گروههای مقاومت فلسطین، نیروهای مقاومت در عراق و یمن نقش بسیار مهمی در مقابله با این راهبرد ایفا کردند.
حمایت مردمی گسترده در منطقه و حتی در سطح جهان نیز باعث شد پروژه تضعیف یا نابودی مقاومت به نتیجه نرسد و امروز برای بسیاری از تحلیلگران روشن شده است که راهبرد مقاومت، تنها مسیر مؤثر در برابر سلطهطلبی آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
*آینده نظم منطقهای پس از این جنگ را چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظر میرسد این جنگ نقطه عطفی در تحولات منطقه باشد. آمریکا تلاش کرد با این جنگ، برتری خود را مجدداً تثبیت کند، اما واقعیت این است که حتی مقامات آمریکایی نیز میدانند هدف نابودی یا تسلیم جمهوری اسلامی ایران دستیافتنی نیست.
به همین دلیل میتوان پیشبینی کرد که پس از این جنگ، روند خروج تدریجی نیروهای آمریکایی از منطقه سرعت بگیرد و نظم امنیتی جدیدی شکل گیرد که بر مشارکت کشورهای منطقه در تأمین امنیت و حفاظت از منابع خود استوار باشد.
*جمهوری اسلامی ایران در این نظم جدید چه نقشی خواهد داشت؟
جمهوری اسلامی ایران با پشتوانه مقاومت بی نظیر ملت شهید پرور، مظلوم و مقتدر ایران سالهاست راهبردی را برای حفظ منافع و امنیت جمعی در منطقه مطرح کرده است این راهبرد بر همکاری و مشارکت همه کشورهای منطقه در تأمین امنیت و حفظ منافع در خلیج فارس و غرب آسیا تأکید دارد.
با توجه به مقاومت ملت ایران و ظرفیتهای منطقهای جبهه مقاومت این دیدگاه امروز بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته است.
*تحولات جهانی چه تاثیری بر آینده منطقه خواهد داشت؟
یکی از نکات مهم در شرایط کنونی، افول تدریجی قدرت نظامی و اقتصادی آمریکا در سطح جهانی است. در مقابل، قدرتهایی مانند چین، روسیه و برخی کشورهای دیگر در حال افزایش نقش خود در نظام بینالملل هستند.
در همین چارچوب بسیاری از تحلیلگران معتقدند نظم آینده جهان به سمت چندقطبی شدن حرکت میکند و کشورهایی مانند ایران نیز در این ساختار نقش مهمی خواهند داشت.
*جمعبندی شما از تحولات اخیر چیست؟
آنچه امروز مشاهده میکنیم این است که پروژه تضعیف یا نابودی مقاومت با شکست مواجه شده است. مقاومت ملت ایران و جبهه مقاومت در منطقه نشان داد که سلطهطلبی آمریکا و رژیم صهیونیستی قابل مهار است.
به نظر میرسد تحولات اخیر روند شکلگیری نظم جدید منطقهای و حتی جهانی را تسریع کند؛ نظمی که در آن قدرتهای مختلف نقشآفرینی خواهند کرد و سلطه یکجانبه آمریکا دیگر امکانپذیر نخواهد بود.
نظر شما