خبرگزاری مهر، گروه استانها: دهههای اخیر، ماهیت تهدیدات علیه کشورها دستخوش تغییرات بنیادین شده است. اگر در گذشته، تهدیدات نظامی و سخت در اولویت قرار داشت، امروز جنگهای نوین با محوریت «شناخت»، «اطلاعات» و «ادراکسازی» در صدر قرار گرفتهاند. در این میان، دانشگاهها بهعنوان مراکز تولید علم، اندیشه و تربیت نیروی انسانی متخصص، نقشی کلیدی در مقابله با این نوع تهدیدات ایفا میکنند.
در ایران نیز، بهویژه در سالهای اخیر، توجه به جایگاه دانشگاه در معادلات کلان امنیتی و فرهنگی افزایش یافته است. حملات رسانهای و گاه فیزیکی به مراکز علمی، نشاندهنده درک دشمن از اهمیت این نهادها در پیشبرد اهداف ملی است. در چنین شرایطی، تحلیل نقش دانشگاهها در تقویت بنیانهای اقتدار کشور، بیش از پیش اهمیت پیدا میکند.
استاد دانشگاه فرهنگیان، در تحلیل شرایط کنونی، با اشاره به تغییر ماهیت تقابلها در عرصه بینالملل در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: امروز دیگر جنگها صرفاً در میدانهای نظامی رقم نمیخورند، بلکه ذهنها و باورهای مردم به میدان اصلی نبرد تبدیل شدهاند.
ولیالله شهابی با بیان اینکه دانشگاهها در خط مقدم این نبرد قرار دارند، افزود: دانشگاه نهتنها محل تولید علم، بلکه کانون شکلگیری گفتمانها و جهتدهی به افکار عمومی است. از این رو، هرگونه تضعیف این نهاد، به معنای تضعیف بنیانهای فکری جامعه خواهد بود.
شهابی معتقد است که یکی از اهداف اصلی جریانهای معارض، ایجاد شکاف میان دانشگاه و جامعه است.
به گفته وی، دشمن تلاش میکند با القای ناامیدی، بیاعتمادی و تردید، نقش دانشگاه را در حل مسائل کشور کمرنگ جلوه دهد، در حالی که واقعیت دقیقاً برعکس است.
این استاد دانشگاه با اشاره به پیشرفتهای علمی کشور در حوزههای مختلف، تأکید کرد: دستاوردهای علمی ایران در سالهای اخیر، حاصل تلاش دانشگاهیان و پژوهشگران است و این مسیر، علیرغم همه فشارها، با قدرت ادامه دارد.
وی همچنین به اهمیت تربیت نیروی انسانی در دانشگاه فرهنگیان اشاره کرد و افزود: معلمان، بهعنوان تربیتکنندگان نسل آینده، نقش بسیار مهمی در انتقال ارزشها، تقویت هویت ملی و مقابله با جنگ شناختی دارند. از این منظر، دانشگاه فرهنگیان جایگاهی ویژه در ساختار آموزشی کشور دارد.
شهابی در ادامه، بر ضرورت تقویت ارتباط میان دانشگاه و صنعت تأکید کرد و گفت: یکی از مهمترین راهکارهای افزایش اثرگذاری دانشگاهها، پیوند واقعی و مؤثر با بخشهای اجرایی و صنعتی است. این ارتباط میتواند به حل مسائل کشور و افزایش اعتماد عمومی به کارآمدی نظام علمی کمک کند.
وی همچنین به نقش رسانهها در بازتاب دستاوردهای علمی اشاره کرده و میگوید: رسانهها باید بهدرستی و بهموقع، موفقیتهای علمی را به جامعه منتقل کنند تا تصویر واقعی از توانمندیهای کشور شکل بگیرد.
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود، بر لزوم توجه به استقلال علمی تأکید کرده و اظهار میکند: وابستگی علمی، یکی از مهمترین چالشهایی است که میتواند مسیر پیشرفت کشور را با مشکل مواجه کند. بنابراین، باید با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، مسیر خودکفایی علمی را با جدیت دنبال کنیم.
شهابی همچنین نقش دانشجویان را در این مسیر بسیار مهم دانسته و میگوید: دانشجویان بهعنوان نیروی جوان، خلاق و مطالبهگر، میتوانند موتور محرک تحول در جامعه باشند، به شرط آنکه زمینههای لازم برای فعالیت و نقشآفرینی آنها فراهم شود.
با توجه به تحولات جهانی و تغییر ماهیت تهدیدات، دانشگاهها بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفتهاند. آنچه از تحلیلهای ولیالله شهابی برمیآید، این است که آینده اقتدار کشور، نهتنها در میدانهای نظامی، بلکه در کلاسهای درس، آزمایشگاهها و محیطهای علمی رقم میخورد.
تقویت جایگاه دانشگاه، حمایت از نخبگان، توسعه ارتباط با صنعت و توجه به نقش رسانهها در بازتاب دستاوردهای علمی، از جمله راهکارهایی است که میتواند به افزایش تابآوری کشور در برابر تهدیدات نوین کمک کند. در نهایت، اگر دانشگاه بهعنوان یک نهاد راهبردی مورد توجه جدی قرار گیرد، میتوان امیدوار بود که کشور با اتکا به توان داخلی، مسیر پیشرفت و اقتدار را با سرعت بیشتری طی کند.
نظر شما