خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: در دامنههای زاگرس، جایی که باد از میان بلوطهای کهن عبور میکند، این روزها نهالهای تازهای قد میکشند که هرکدام روایتی دارند؛ روایتی از نام شهدا، از مسئولیت اجتماعی و از تلاشی جمعی برای بازسازی رابطه انسان و طبیعت.
پویشهایی با عنوان «سرو ایران» و «ایستاده چون سرو»، در کنار طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت، حالا در کردستان به نقطه تلاقی فرهنگ ایثار و حفاظت از محیطزیست تبدیل شدهاند.
بهزاد شریفیپور، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر از جزئیات این حرکت گسترده سخن میگوید؛ حرکتی که از عدد و آمار فراتر رفته و به یک جریان اجتماعی بدل شده است.
لبیک سبز به فرمان رهبری؛ نهالهایی به نام شهدا
شریفیپور در ابتدای گفتوگو با اشاره به فرمایش مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه «به ازای هر نام شهید یک نهال کاشته شود»، تأکید میکند: این نگاه، مبنای اصلی شکلگیری بخشی از برنامههای منابع طبیعی در استان شده است.
اوی میگوید: از ۱۲ فروردینماه امسال، همزمان با اجرای پویش «سرو ایران»، عملیات کاشت نهال در سراسر استان آغاز شد و تا ۲۹ فروردین ادامه دارد و در این بازه زمانی تاکنون حدود ۳۵۰ هزار اصله نهال به یاد شهدای جنگ تحمیلی رمضان و همچنین در قالب برنامههای فرهنگی همچون «مدرسه شجره طیبه» در مینااب غرس شده است.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر تعداد اصله نهالهایی که قرار است در استان کاشته شود، بیان کرد: برنامهریزی شده تا پایان این پویش، حدود ۳۰۰ هزار اصله نهال دیگر نیز کاشته شود تا مجموع اقدامات این دوره به حدود ۶۵۰ هزار اصله برسد؛ عددی که از نگاه مدیرکل منابع طبیعی، تنها یک آمار نیست بلکه «سهمی از ادای دین به آرمانهای انقلاب و یاد شهدا» محسوب میشود.
«سرو ایران»؛ از یک شعار تا یک جریان اجتماعی
پویش «سرو ایران» در ظاهر یک برنامه درختکاری است، اما در عمل به بستری برای مشارکت عمومی و بازتعریف رابطه مردم با طبیعت تبدیل شده است.
شریفیپور در اینباره توضیح میدهد: این پویش در کنار طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت اجرا میشود و تلاش دارد نگاه سنتی به درختکاری را به سمت یک فرهنگ پایدار و مردمی تغییر دهد.
وی تأکید میکند که در این مسیر، تنها کاشت نهال هدف نیست، بلکه «نگهداری، مراقبت و احساس مسئولیت نسبت به درخت» نیز اهمیت دارد؛ مفهومی که از آن با عنوان «درختیاری» یاد میشود.
به باور وی، اگر درختکاری یک اقدام مقطعی باشد، اثرگذاری محدودی خواهد داشت، اما زمانی که به فرهنگ عمومی تبدیل شود، میتواند آینده منابع طبیعی را تضمین کند.
کردستان در نقشه ملی نهالکاری
در سطح ملی، طرح کاشت یک میلیارد درخت یکی از بزرگترین برنامههای زیستمحیطی کشور به شمار میرود؛ طرحی که سهم استان کردستان در آن سالانه حدود ۳۰ میلیون و ۵۰۰ هزار اصله نهال تعیین شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با اشاره به عملکرد استان در این حوزه میگوید: در سومین سال اجرای این طرح، در اسفندماه ۱۴۰۴ حدود ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار اصله نهال در استان تولید شده است.
این میزان تولید، نشاندهنده ظرفیت قابل توجه نهالستانهای کردستان و آمادگی این استان برای ایفای نقش در برنامههای کلان ملی است.
اما آنچه این آمار را مهمتر میکند، تنوع کاربری نهالهای تولید شده است؛ موضوعی که نشان میدهد برنامهریزی در این حوزه صرفاً بر افزایش عددی تمرکز ندارد، بلکه به دنبال کارکردهای اقتصادی و زیستمحیطی نیز هست.
زراعت چوب؛ پیوند اقتصاد و حفاظت از جنگل
بخش مهمی از نهالهای تولید شده در کردستان، به زراعت چوب اختصاص یافته است. به گفته شریفیپور، حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار اصله نهال صنوبر تبریزی در اختیار متقاضیان قرار گرفته است.
وی در تشریح اهمیت این بخش میگوید: زراعت چوب نقش مهمی در کاهش فشار بر عرصههای جنگلی دارد و میتواند از پدیدههایی مانند قاچاق چوب جلوگیری کند.
در عین حال، این حوزه به عنوان یک فعالیت اقتصادی نیز برای بهرهبرداران اهمیت دارد و میتواند بخشی از نیاز صنایع سلولزی، چوب و کاغذ را تأمین کند.
به اعتقاد وی، این مدل از بهرهبرداری، نمونهای از تلفیق حفاظت و تولید است؛ جایی که اقتصاد و محیطزیست در کنار هم قرار میگیرند، نه در تقابل با یکدیگر.
سامانه «ساتک»؛ شفافیت در نهالکاری
یکی از محورهای مهم در سخنان مدیرکل منابع طبیعی کردستان، استفاده از سامانههای هوشمند برای ثبت و نظارت بر طرحهاست.
وی توضیح میدهد: تمامی نهالهای مربوط به زراعت چوب در سامانهای به نام «ساتک» ثبت میشوند؛ سامانهای مختصاتمحور و مبتنی بر کد ملی که امکان رصد دقیق اطلاعات را برای دستگاههای نظارتی و افکار عمومی فراهم میکند.
این سامانه به گفته شریفیپور، نقش مهمی در شفافیت اجرای طرحها دارد و باعث میشود فرآیند کاشت و بهرهبرداری از نهالها قابل پیگیری باشد.
وی تأکید میکند: هدف از این اقدام، تنها ثبت اطلاعات نیست، بلکه ایجاد اعتماد عمومی و اثبات این نکته است که در استان کردستان، فرهنگ «درختیاری» در حال نهادینه شدن است.
سهم صنایع و مدیریت شهری در نهضت سبز
در کنار زراعت چوب، بخش دیگری از نهالهای تولید شده در اختیار صنایع، شهرداریها و دهیاریها قرار گرفته است.
شریفیپور میگوید: حدود یک میلیون اصله نهال در راستای اجرای قانون هوای پاک به این بخشها واگذار شده است تا در توسعه فضای سبز شهری و صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید میکند: این نهالها نیز در سامانه ثبت شدهاند و فرآیند توزیع آنها تحت نظارت قرار دارد.
به گفته وی، این اقدام میتواند نقش مهمی در بهبود کیفیت هوا، افزایش سرانه فضای سبز و ارتقای زیستپذیری شهرها داشته باشد.
از نهال تا آینده
آنچه در کردستان در حال شکلگیری است، فراتر از یک برنامه درختکاری است. اینجا نهالها فقط در خاک کاشته نمیشوند، بلکه در حافظه جمعی یک جامعه نیز ریشه میدوانند.
از نام شهدا تا طرحهای ملی، از زراعت چوب تا سامانههای هوشمند نظارتی، همه در یک مسیر مشترک قرار گرفتهاند: ساختن آیندهای سبزتر، پایدارتر و مسئولانهتر.
در این مسیر، کردستان تلاش میکند سهم خود را نه فقط در آمار، بلکه در فرهنگ و نگرش عمومی ایفا کند؛ سهمی که شاید روزی در سایه درختانی دیده شود که امروز با دستان مردم، به یاد شهدا کاشته میشوند.
نظر شما