به گزارش خبرنگار مهر، آیین بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به صورت مجازی برگزار شد. در این مراسم، سخنرانان با تأکید بر جایگاه بیبدیل فردوسی و شاهنامه در هویت فرهنگی و تاریخی ایران، نقش این اثر سترگ را در حفظ زبان فارسی، تقویت همبستگی ملی و ترویج ارزشهای انسانی و اخلاقی مورد بررسی قرار دادند.
محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در آغاز سخنان خود با خواندن ابیاتی از دیباچه شاهنامه، یاد و نام فردوسی را گرامی داشت و گفت: شاهنامه با نام خداوند جان و خرد آغاز میشود و همین آغاز نشاندهنده جایگاه بلند معنوی و حکمی فردوسی است.
وی افزود: فردوسی با روح بلند، زبان نافذ و اندیشه ژرف خود توانست در جان و ضمیر ایرانیان جایگاهی استوار پیدا کند و شاهنامه را به نام خداوند آغاز میکند و هر شنونده را به جایگاه بلند او رهنما میشود.
شالویی با اشاره به تأکید فردوسی بر خرد، دانش و معنویت اظهار کرد: فردوسی روح حماسه را در داستانهای خود میپروراند. در نگاه فردوسی، توانا شدن مرهون و مدیون داناشدن است، و همین است که او سفارش میکند نوجوانان و جوانان را، نسل برنا را که به دانش و دانشآموزی و روی بیاورند. و این سرزمین جوانیش نتیجه پویایی در مسیر علم و دانش است.
نبرد با دشمنان با سپاهی از واژگان
در ادامه، میرجلالالدین کزازی، شاهنامهپژوه و استاد زبان و ادبیات فارسی، فردوسی را نجاتبخش فرهنگ ایرانی در یکی از دشوارترین برهههای تاریخی ایران توصیف کرد و گفت: اگر فردوسی و شاهنامه نبودند، شاید امروز ما ایرانیان نمیتوانستیم خود را ایرانی بنامیم و به زبان شیرین و شکرین فارسی سخت بگوییم.
کزازی شاهنامه را «سپاهی فرهنگی» خواند که فردوسی با آن در برابر تهدیدها و آشوبهای زمانه ایستاد و افزود: فردوسی با سپاهی که نیرومندترین ارتش جهان نیز نمیتوانست در برابر آن بایستد، به جنگ دشمن رفت. با سپاه واژگان، با هزاران هزار سپاهی. سپاهی از واژگان که آوردگاه آن اندیشه و فرهنگ بود.
وی افزود: فردوسی ایران را در دل و جان ایرانیان نشاند، ایرانی که بیم آن میرفت از هم بپاشد، به یاری این سپاه شگفتانگیز یکبارگی به یکدیگر پیوند یافت، و ایرانیان از بوته این آزمون سربلند بیرون آمدند.
همه آزادگان و خردمندان و بینش وران جهان به ما حق میدهند
محمدجعفر یاحقی، پژوهشگر و استاد ادبیات فارسی، در سخنان خود شاهنامه را یکی از مهمترین پایههای فرهنگ ایرانی دانست و گفت: در روزگار دشوار کنونی، جامعه بیش از هر زمان دیگری به آموزههای فرهنگی شاهنامه نیاز دارد. وی تأکید کرد که شاهنامه صرفاً اثری حماسی نیست، بلکه اثری انسانی و جهانی است که بر مفاهیمی چون خرد، دانش، راستی و همبستگی تأکید میکند.
یاحقی توضیح داد آنچه در شاهنامه اهمیت دارد، تنها روایت نبردها و پهلوانیها نیست، بلکه پیامهای اخلاقی و انسانی آن است. به گفته وی، فردوسی با طرح مفاهیمی چون خرد، دانش و راستی، راه همبستگی و استواری و عاقبت بخیری جامعه را نشان داده است.
او گفت: امروز ما باید فراخوان بدهیم و جهان را به این همبستگی و پیوستگی متصل کنیم، هرکس که مخاطب این سخنان است میتواند پشت سر ما باشد. وقتی ما این خصوصیات را داشته باشیم قطعا دیگران هم از ما حمایت می کنند، همه آزادگان و خردمندان و بینش وران جهان به ما حق میدهند از خودمان دفاع کنیم.
شاهنامه انسان را به خردورزی، دادگری و ظلمستیزی دعوت میکند
سپس محمود جعفری دهقی، استاد فرهنگ و زبانهای باستانی، به بررسی نقش شاهنامه در تداوم فرهنگ ایرانی پرداخت. وی اظهار کرد: ایرانیان در طول تاریخ برای مقابله با هجوم بیگانگان از الگویی چندوجهی بهره بردهاند که یکی از مهمترین بخشهای آن، مبارزه فرهنگی بوده است و شاهنامه در همین چارچوب پدید آمده است.
او شاهنامه را یکی از بزرگترین جلوههای مقاومت فرهنگی ایرانیان دانست و گفت: فردوسی زبان فارسی و سنتهای ملی ایران را پاسداری کرد. ایرانیان همواره در کنار مقاومت نظامی، از فرهنگ نیز دفاع کردهاند، شاهنامه انسان را به خردورزی، دادگری و ظلمستیزی دعوت میکند.
جعفری دهقی گفت: سنت شاهنامهخوانی و حماسهسرایی از روزگار باستان تاکنون ادامه یافته و شاهنامه فردوسی به مهمترین سند هویت ملی ایرانیان تبدیل شده است. وی افزود: شاهنامه افزون بر ارزش ادبی، گنجینهای از آموزههای اخلاقی، تاریخی، فرهنگی و اجتماعی است که ایرانیان را در طول بیش از هزار سال به یکدیگر پیوند داده است.
شاهنامه نوری پایدار و بیزوال در فرهنگ ایران
آخرین سخنران این مراسم، قدمعلی سرامی، پژوهشگر ادبیات فارسی، شاهنامه را اثری ژرف و انسانمحور توصیف کرد و گفت: فردوسی در شاهنامه مخاطب خود را همه انسانها قرار داده و این اثر تنها متعلق به گروه یا قومی خاص نیست.
وی افزود: شاهنامه انسان را به خودشناسی، اندیشه و بازشناسی جایگاه خویش در جهان دعوت میکند. سرامی همچنین با تأکید بر پیوند شاهنامه با هویت ایرانی و زبان فارسی اظهار کرد: زبان فارسی و شاهنامه از ماندگارترین عناصر فرهنگی ایرانزمین هستند و میتوانند انسان را به درک عمیقتری از خویشتن و جهان برسانند.
وی افزود: شاهنامه نوری پایدار و بیزوال در فرهنگ ایران است و انسانها را به شناخت خویشتن و خودباوری فرا میخواند. فردوسی هویت انسانی و هویت ایرانی را در کنار هم معنا میکند، زبان فارسی در شاهنامه، به اوج شکوه و معنای خود رسیده است.
نظر شما