به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام عباس اسکندری بعدازظهر یکشنبه در دیدار با آیتالله محمدجواد فاضل لنکرانی با تشریح ظرفیتهای گسترده وقف، اظهار کرد: این سنت ارزشمند اسلامی از توانمندیهای کمنظیری برخوردار است که در صورت شناخت صحیح و برنامهریزی مبتنی بر نیازهای روز، میتواند به پشتوانهای ماندگار برای نسل امروز و آینده تبدیل شود.
وی با بیان اینکه نگاه به وقف نباید در قالبهای محدود و روشهای متعارف گذشته باقی بماند، افزود: استمرار شیوههایی همچون اجارهداری سنتی، به تنهایی پاسخگوی همه ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی موقوفات نیست و باید برای بهرهگیری مطلوبتر از این سرمایه عظیم، مسیرهای جدید و کارآمدی طراحی شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم تصریح کرد: اصل اساسی در هرگونه تحول و نوآوری در مدیریت موقوفات، حفظ عین موقوفه و پایبندی کامل به نیت واقف است و مدلهای جدید نیز باید در چارچوب همین اصول طراحی و اجرا شوند.
اسکندری ادامه داد: اگر وقف به درستی شناخته شود و سیاستگذاری مناسبی برای آن صورت گیرد، عواید و برکات آن تنها محدود به یک دوره زمانی نخواهد بود و میتواند برای سالهای طولانی، نیازهای جامعه و نسلهای آینده را نیز پوشش دهد.
صندوقهای وقفی باید جایگزین نگاههای محدود شوند
وی ایجاد و توسعه صندوقهای وقفی را یکی از راهکارهای مهم برای عبور از الگوهای محدود کنونی دانست و گفت: باید به سمتی حرکت کنیم که سرمایههای وقفی حفظ شوند و منافع حاصل از مدیریت صحیح این سرمایهها در مسیر تحقق اهداف واقف و پاسخگویی به نیازهای اساسی جامعه هزینه شود.
اسکندری افزود: صندوقهای وقفی میتوانند زمینهای برای استفاده پایدارتر از ظرفیت وقف فراهم کنند و به جای آنکه نگاه ما صرفاً متوجه درآمد حاصل از اجاره یک ملک یا مغازه باشد، امکان بهرهبرداری از سازوکارهای متنوعتر و اثربخشتر فراهم شود.
وی با اشاره به ضرورت افزایش بهرهوری موقوفات، اظهار کرد: شرایط امروز ایجاب میکند از امکانات و ظرفیتهای موجود بیشترین استفاده صورت گیرد و در کنار صیانت از موقوفات فعلی، برای توسعه فرهنگ وقف، ایجاد موقوفات جدید و ارتقای بازدهی منابع موجود نیز برنامهریزی جدی انجام شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم خاطرنشان کرد: تصمیمهایی که امروز درباره آینده وقف گرفته میشود، صرفاً آثار کوتاهمدت ندارد و میتواند مسیر بهرهمندی جامعه از این ظرفیت ارزشمند را برای سالهای آینده تعیین کند.
وی ادامه داد: به همین دلیل ضروری است که تحول در مدیریت وقف با نگاه بلندمدت دنبال شود و از فرصتهایی که میتواند منابع مالی پایدار و ماندگاری برای بخشهای مختلف جامعه ایجاد کند، به درستی بهره ببریم.
وقف میتواند پشتوانهای برای مراکز علمی باشد
اسکندری با اشاره به تجربه برخی کشورها در استفاده از منابع وقفی برای پشتیبانی از مراکز علمی و آموزشی گفت: الگوی بهرهگیری از صندوقهای مالی پایدار و منابع وقفی در بخشهایی از جهان تجربه شده و نشان داده است که چنین سازوکارهایی میتوانند پشتوانهای مؤثر برای استمرار فعالیتهای علمی و پژوهشی باشند.
وی افزود: دانشگاههای بزرگ جهان نیز در کنار سایر منابع مالی، از ظرفیت موقوفات و صندوقهای پایدار برای حمایت از فعالیتهای علمی خود استفاده میکنند و این تجربه میتواند اهمیت طراحی سازوکارهای متناسب با مبانی وقف را بیش از پیش آشکار کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم اظهار کرد: حوزههای علمیه و مراکز علمی نیز میتوانند با بهرهگیری از ظرفیت وقف و طراحی مدلهایی متناسب با ماهیت و اهداف این سنت حسنه، زمینه تأمین منابع مالی پایدار برای فعالیتهای علمی و پژوهشی را فراهم کنند.
وی با تأکید بر اینکه حوزه علم و ایمان نباید در تأمین نیازهای خود وابستگی صرف به دولتها داشته باشد، گفت: برخورداری از پشتوانههای مستقل و پایدار مالی میتواند زمینه تداوم و تقویت فعالیتهای علمی، دینی و پژوهشی را فراهم کند و وقف یکی از مهمترین ظرفیتها برای تحقق این هدف است.
اسکندری تصریح کرد: وقف در صورت فعالسازی صحیح، تنها یک ابزار اقتصادی نیست، بلکه ظرفیتی اجتماعی و تمدنی است که میتواند در کنار تأمین منابع مورد نیاز، زمینه گسترش فعالیتهای علمی، دینی و فرهنگی را نیز فراهم آورد.
اعتمادسازی شرط گسترش فرهنگ وقف است
وی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی و برخی تجربههای مدیریتی گذشته بر ذهنیت عمومی نسبت به وقف، گفت: توسعه این فرهنگ نیازمند برنامهریزی دقیق، شفافیت و اعتمادسازی است و مردم باید بتوانند آثار و برکات واقعی موقوفات را به صورت ملموس در زندگی و جامعه مشاهده کنند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: هر اندازه نتایج و کارکردهای وقف برای جامعه روشنتر شود، نگاه عمومی نسبت به این سنت حسنه نیز عمیقتر و مثبتتر خواهد شد و این مسئله میتواند زمینه حضور بیشتر مردم در عرصه وقف را فراهم کند.
وی ادامه داد: احیای فرهنگ وقف تنها به ایجاد موقوفات جدید محدود نمیشود، بلکه باید تلاش شود ظرفیتهای موجود نیز به گونهای مدیریت شوند که آثار اجتماعی و عمومی آن برای مردم قابل مشاهده باشد.
اسکندری با اشاره به جایگاه وقف در دورههای مختلف تاریخی اظهار کرد: در مقاطعی از تاریخ، اهتمام بزرگان و حاکمان نسبت به این سنت ارزشمند سبب شده بود وقف جایگاه برجستهتری در میان مردم پیدا کند و همین توجه، به تقویت فرهنگ مشارکت عمومی در این عرصه کمک میکرد.
وی گفت: هنگامی که شخصیتهای اثرگذار و بزرگان جامعه نسبت به یک موضوع حساسیت و اهتمام ویژه نشان میدهند، طبیعی است که آن موضوع در میان مردم نیز اهمیت بیشتری پیدا کند و این الگو درباره فرهنگ وقف نیز صادق است.
علما و بزرگان باید در احیای وقف نقشآفرین باشند
اسکندری با تأکید بر نقش علما، بزرگان و صاحبان نفوذ اجتماعی در توسعه فرهنگ وقف گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند حضور و نقشآفرینی این گروهها برای تقویت فرهنگ وقف و بازگرداندن اعتماد عمومی به ظرفیتهای موقوفات هستیم.
وی افزود: تحول در عرصه وقف از توان یک دستگاه اداری به تنهایی خارج است و فعالسازی همه ظرفیتهای این حوزه نیازمند همراهی و همافزایی میان نهادهای مختلف است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم اظهار کرد: دولت، حوزههای علمیه، علما و شخصیتهای اثرگذار اجتماعی هر کدام میتوانند در مسیر توسعه وقف نقش مهمی ایفا کنند و بدون شکلگیری چنین همکاری گستردهای، امکان بهرهبرداری کامل از همه ظرفیتهای این سنت ماندگار فراهم نخواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: مجموعه اوقاف هر اندازه در حوزه وظایف خود تلاش کند، به تنهایی قادر به فعالسازی همه توانمندیهای وقف نیست و تحقق یک تحول جدی، نیازمند مشارکت مجموعههای مختلف و شکلگیری یک نگاه مشترک نسبت به آینده موقوفات است.
اسکندری در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام شده در استان قم اشاره کرد و گفت: در سالهای اخیر اقداماتی برای صیانت از موقوفات، بازگرداندن بخشی از اراضی و املاک وقفی و همچنین ایجاد زیرساختهایی برای بهرهمندی مردم انجام شده است.
وقف باید متناسب با نیازهای امروز بازآفرینی شود
وی افزود: گاهی وقوع یک اتفاق یا شکلگیری یک مسئله موجب میشود مجموعه اقدامات و تلاشهایی که در حوزه وقف صورت گرفته، آنگونه که باید در افکار عمومی دیده نشود و به همین دلیل اطلاعرسانی و تبیین دقیق اقدامات نیز اهمیت ویژهای دارد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با اشاره به سابقه درخشان وقف در تاریخ اسلام و تشیع اظهار کرد: وقف از جمله ظرفیتهایی است که میتواند در عرصه بینالمللی نیز بیانگر جایگاه تمدنی اسلام و به ویژه تشیع باشد.
وی تصریح کرد: این میراث ارزشمند باید با حفظ مبانی و اصول خود، متناسب با نیازها و اقتضائات زمان بازآفرینی شود تا بتواند همچنان نقش مؤثر خود را در حل مسائل و تأمین نیازهای جامعه ایفا کند.
اسکندری ادامه داد: آینده وقف زمانی تضمین خواهد شد که از محدود شدن آن در قالبهای سنتی پرهیز کنیم و در عین وفاداری کامل به نیت واقفان و حفظ اصل موقوفات، راهکارهای نوین و متناسب با شرایط روز را مورد توجه قرار دهیم.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: با استفاده از ظرفیت علما، حوزههای علمیه و دیگر نهادهای اثرگذار، زمینهای فراهم شود تا وقف از چارچوبهای محدود گذشته فراتر رود و به پشتوانهای قدرتمند و پایدار برای علم، ایمان، پژوهش و نیازهای آینده جامعه تبدیل شود.اگر بخواهی، میتوانم برای همین خبر هم پیشنهاد بدهم.
نظر شما