خبرگزاری مهر، گروه استانها: سازهای که قرار بود قلب فرهنگی یاسوج و یکی از بزرگترین مجتمعهای فرهنگی و هنری جنوب کشور باشد، حالا پس از نزدیک به دو دهه هنوز برای مردم بیشتر از آنکه نشانهای از یک زیرساخت فرهنگی باشد، یادآور سالهای انتظار، توقف و وعدههای تکرارشده است؛ «تالار مرکزی یاسوج» که عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۸۷ در زمینی به مساحت ۲۳ هزار مترمربع آغاز شد، قرار بود در مدت کوتاهی به بهرهبرداری برسد، اما مشکلات اعتباری و توقفهای طولانی، این پروژه را از برنامههای اولیه دور کرد.
این پروژه از ابتدا با هدف ایجاد یک مجموعه بزرگ فرهنگی و هنری برای پاسخگویی به نیازهای شهر یاسوج و استان طراحی شد، مجموعهای که برای برگزاری برنامههای نمایشی، موسیقی، جشنوارهها، همایشها و رویدادهای ملی فرهنگی ظرفیت داشته باشد و بتواند بخشی از خلأ جدی زیرساختهای فرهنگی و هنری استان را جبران کند.
تالار مرکزی یاسوج در زمینی به مساحت ۲۳ هزار مترمربع احداث شده و در طراحی آن سالنهای متعدد فرهنگی و هنری پیشبینی شده است، از جمله سالن اصلی، سالن نمایش، سالن موسیقی و فضاهای جانبی که قرار بود این مجموعه را به یکی از مراکز مهم فعالیتهای فرهنگی و هنری منطقه تبدیل کند به طوریکه از این پروژه به عنوان یکی از بزرگترین مجتمعهای فرهنگی و هنری کشور یاد شده است.
قصه تالار از «سه سال دیگر» تا نزدیک دو دهه انتظار
اما فاصله میان آنچه در روزهای آغاز پروژه تصور میشد و آنچه امروز در محل پروژه دیده میشود، فاصلهای طولانی است، قرار بود تالار مرکزی یاسوج حدود سه سال پس از آغاز عملیات اجرایی به بهرهبرداری برسد؛ با این حال، سالها گذشت و پروژه به دلیل مشکلات مالی و اعتباری از حرکت بازماند، در سال ۱۳۹۵ نیز در جریان سفر وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی به استان، موضوع بهرهبرداری از فاز نخست مطرح شد، اما این وعده نیز به بهرهبرداری کامل و پایدار پروژه منجر نشد.
در سالهای بعد بار دیگر وعده تکمیل پروژه مطرح شد. حتی در سال ۱۴۰۲ اعلام شد فاز نخست تالار پس از سالها انتظار آماده افتتاح است و برای تکمیل پروژه نیز ۲۷۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده بود؛ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت اعلام کرده بود که در یک دهه گذشته حدود ۴۰ میلیارد تومان از منابع ملی برای ساخت تالار هزینه شده و برای ادامه کار نیز قرارداد ۲۷۰ میلیارد تومانی منعقد شده است، اما باز هم افتتاح نهایی اتفاق نیفتاد و تالار به مسیر توقف بازگشت.
این پروژه حتی در سال ۱۴۰۲ به یکی از نمونههای روشن پروژههای فرهنگی نیمهتمام تبدیل شده بود، پروژهای که قرار بود با تکمیل فاز نخست بخشی از نیاز فرهنگی استان را پاسخ دهد، اما همچنان بخشهای اصلی آن نیازمند تکمیل و تجهیز باقی ماند.
وقتی هنرمندان «خانه» ندارند
مسئله تالار مرکزی یاسوج فقط یک پروژه عمرانی نیمهتمام نیست، پشت این سازه نیمهکاره، سالها مطالبه هنرمندانی قرار دارد که برای تمرین، اجرا و برگزاری رویدادهای حرفهای با کمبود جدی فضا مواجه بودهاند.
رضا رفیعی، رئیس انجمن هنرهای نمایشی کهگیلویه و بویراحمد، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت زیرساختهای نمایشی استان، کمبود فضای مناسب را یکی از مشکلات جدی جامعه تئاتر عنوان کرده بود و گفته بود هنرمندان یاسوج عملاً سرپناه مناسبی برای فعالیتهای نمایشی ندارند.
این مطالبه در حالی مطرح شده که طی سالهای گذشته گروههای نمایشی استان در جشنوارههای ملی و بینالمللی حضور داشتهاند، اما زیرساخت متناسب با این ظرفیت در اختیار آنان نبوده است، تناقضی که باعث شده بخشی از ظرفیت هنری استان، بیشتر از آنکه در یک فضای استاندارد و دائمی رشد کند، با امکانات محدود و سالنهای موجود ادامه فعالیت دهد.
در همین مسیر، محمد بهرامی، نماینده مردم بویراحمد، دنا و مارگون نیز در جریان چهارمین جشنواره ملی تئاتر خیابانی رضوی با اشاره به وضعیت تالار مرکزی یاسوج بر ضرورت تسریع در بهرهبرداری از این مجموعه تأکید کرد و گفت: این پروژه سالها راکد مانده و باید هرچه سریعتر در اختیار مردم و جامعه فرهنگی و هنری استان قرار گیرد.
دوباره پای اعتبار به میان آمد
با آغاز دولت چهاردهم، پرونده تالار مرکزی یاسوج بار دیگر روی میز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفت.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به سابقه طولانی توقف پروژه اظهار کرد: آخرین فعالیت عمرانی این پروژه به سال ۱۳۹۴ بازمیگردد و پس از سالها توقف، عملیات اجرایی آن دوباره فعال شده است.
امین درخشان میزان پیشرفت فیزیکی پروژه را حدود ۵۸ درصد اعلام کرد و افزود: این عدد نشان میدهد با وجود گذشت نزدیک به دو دهه از آغاز پروژه، هنوز بخش قابل توجهی از مسیر تکمیل باقی مانده است.
در مقطعی نیز برآورد اعتبار مورد نیاز برای تکمیل پروژه به حدود ۸۰۰ میلیارد تومان رسید و استاندار کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد پروژه با زیربنای ۲۳ هزار مترمربع برای تکمیل به این میزان اعتبار نیاز دارد.
اما در جریان سفر اخیر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رقم مهم دیگری در مرکز توجه قرار گرفت، ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل تالار مرکزی یاسوج که استاندار آن را حاصل پیگیریهای انجامشده و قرار گرفتن پروژه در مصوبات سفر رئیسجمهور عنوان کرد.
تالار نباید دوباره متوقف شود
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سفر یکروزه خود به کهگیلویه و بویراحمد در حاشیه بازدید از پروژه تالار مرکزی یاسوج در گفت و گو با خبرنگار مهر گفت: پروژه نباید همانند گذشته متوقف شود.
سید عباس صالحی با اشاره به وقفه طولانی پروژه گفت: از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم، استانداری و وزارت فرهنگ برای خروج تالار از رکود پیگیری کردهاند و اکنون عملیات اجرایی دوباره آغاز شده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: زیرساخت فرهنگی صرفاً یک ساختمان نیست، بلکه بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی شهر است و هنرمندان برای عرضه آثار خود به چنین فضاهایی نیاز دارند.
وی همچنین بر سرعت و کیفیت ساخت این تالار تأکید کرد و خواستار فازبندی مناسب پروژه شد تا تکمیل بخشهای مختلف تالار به شکلی نباشد که بهرهبرداری از قسمتهای آماده، سالها به تأخیر بیفتد.
۴۰۰ میلیارد تومان برای احیای تالار
استاندار کهگیلویه و بویراحمد هم در جریان سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت و گو با خبرنگتر مهر، تکمیل تالار مرکزی یاسوج را یکی از مطالبات اصلی حوزه فرهنگ استان دانست و گفت: این پروژه سالها در رکود و توقف قرار داشت و اکنون با پیگیریهای انجامشده و جلسات با مجموعه وزارت فرهنگ و سازمان برنامه و بودجه، تالار مرکزی یاسوج در مصوبات سفر رئیسجمهور قرار گرفته و ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای آن اختصاص یافته است.
یدالله رحمانی همچنین در تشریح نیازهای فرهنگی استان بر تکمیل پروژههای نیمهتمام، تجهیز مجتمعها و سالنهای فرهنگی و هنری و توسعه زیرساختهای سینمایی و نمایشی تأکید کرد و گفت: جهش فرهنگی استان بدون حمایت ملی در حوزه اعتبار، تجهیزات و زیرساختها امکانپذیر نیست.
وی پیشتر نیز اعلام کرده بود تالار مرکزی یاسوج با زیربنای ۲۳ هزار مترمربع یکی از مهمترین پروژههای نیمهتمام فرهنگی کشور است و تکمیل آن میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای زیرساختی استان را پوشش دهد.
تالار یاسوج؛ یک پروژه عمرانی یا آزمون عدالت فرهنگی؟
اکنون پس از سالها، تالار مرکزی یاسوج در نقطهای قرار گرفته که دیگر مسئله اصلی فقط «تأمین اعتبار» نیست، اعتبار ۴۰۰ میلیارد تومانی برای احیای پروژه مطرح شده و عملیات اجرایی نیز دوباره به جریان افتاده است. مسئله مهمتر، تضمین استمرار این روند تا رسیدن پروژه به بهرهبرداری واقعی است.
تجربه نزدیک به دو دهه گذشته نشان داده که اعلام اعتبار به تنهایی پایان راه نیست، این پروژه بارها در مقاطع مختلف با اعتبار، وعده افتتاح، برنامه زمانبندی و حتی اعلام آمادگی برای بهرهبرداری فاز نخست همراه شده، اما بخشی از همین وعدهها در میانه راه متوقف مانده است. بنابراین تفاوت این مرحله با گذشته باید در تداوم عملیات، تأمین بهموقع منابع، تکمیل تجهیزات و تعیین زمان روشن برای بهرهبرداری دیده شود.
از سوی دیگر، برای جامعه هنری استان، افتتاح تالار صرفاً پایان یک پروژه ساختمانی نیست؛ این مجموعه قرار است بخشی از کمبود تاریخی فضای حرفهای هنرهای نمایشی، موسیقی، جشنوارهها و رویدادهای فرهنگی را جبران کند. استانی که هنرمندانش در جشنوارههای ملی حضور دارند، نمیتواند برای اجرای آثار خود همچنان با کمبود سالن استاندارد مواجه باشد. به همین دلیل، مطالبه هنرمندان از این پروژه بیش از آنکه «افتتاح یک ساختمان» باشد، مطالبه ایجاد یک خانه واقعی برای فرهنگ و هنر استان است.
اکنون توپ در زمین مجموعهای از دستگاههای ملی و استانی است، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید بر تأمین و تخصیص اعتبار و کیفیت اجرا نظارت کند، مدیریت استان باید پیگیر استمرار عملیات باشد و ادارهکل فرهنگ و ارشاد نیز باید گزارش شفاف و مرحلهبهمرحلهای از پیشرفت پروژه ارائه دهد. پس از نزدیک به ۱۸ سال، آنچه افکار عمومی از این پروژه میخواهد دیگر وعده تازه نیست، زمان دقیق، اعتبار مشخص، پیشرفت قابل اندازهگیری و در نهایت کلیدی است که درهای تالار مرکزی یاسوج را واقعاً به روی هنرمندان و مردم باز کند.
نظر شما