بازار همدان مستعد حادثه/ راسته های قدیمی خطر آفرینند

به گزارش خبرنگار مهر، بررسی بافت برخی مناطق شهر همدان همچون سایر شهرهای کشور بیانگر آن است که واحدهای مسکونی با دیوارهای کلفت و پوشش گلی، خود را به صورت چهره غالب تبدیل کرده اند.

آنچه در برخورد اول در این نوع بافت های شهری مشاهده می شود، توجه به ارگانیسم اجتماعی در زمان ساخت این محلات و عدم انطباق این نوع بافت با تاسیسات شهری همچون آب، برق، تلفن، گاز مراکز آموزشی، تفریحی، فرهنگی و همچنین مراکز امدادی همچون سازمان آتش نشانی که همواره مراتب نگرانی خود را نسبت به مشکل امدادرسانی در مواقع بحران و اضطرار اعلام کرده اند.

گرد خاکستر بر میراث 2500 ساله نشست

در این میان نگاهی به بازر همدان و حوادث ناگوار آن از جمله آتش سوزی کاروانسرایی با 2500 سال قدمت در این بازار در سال های گذشته مبین این حقیقت است که بافت نامناسب این بازار و فرسودگی بیش از حد آن علاوه بر ایجاد مشکلات متعدد در تردد همزمان افراد در صورت وقوع حادثه در یکی از مغازه ها نیروهای امدادی به سختی، خود را به محل رسانده و پس از گذشت مدت زمان طولانی عملیات امدادرسانی را به انجام رسانند.

بازارهای همدان که از یادگارهای دوره قاجاریه به شمار می روند روزگاری به عنوان انبارهای تاجران آن دوران مورد استفاده قرار می گرفته و مانند بازارهای اغلب شهرهای قدیمی مسقفند و از بافت معماری اسلامی برخوردارند.

در حال حاضر به جز 9 راستا، سقف بقیه راستاها در دو، سه دهه قبل به دستور مسئولان وقت از باب تجددگرایی برداشته شد و با گذشت زمان صاحبان اماکن تجاری برای استفاده از زیربنای بیشتر، طرفین آنها را نیز خراب کرده اند و با تیرآهن و دیوارهای تیغه ای بازسازی کرده اند که این امر سبب شده تا بخش هایی از بازار همدان اصالت خود را از دست بدهد.

این بازارها در مرکز شهر قرار دارند و هریک مختص یک نوع مال التجاره یا پیشه ورانی است که دارای حرفه مشترکی هستند.

رفع خطر در بافت قدیمی بازار همدان توجه مسئولان شهری را می طلبد

اما آنچه مد نظر است اینکه این بافت ها گویی در انتظار وزش باد و یا بارش بارانی هستند تا بار سنگین خروارها خشت را بر زمین گذارند و بر همین اساس رفع این بحران حادثه ساز در بافت قدیمی بازار همدان توجه مسئولان شهری را می طلبد.

در همین خصوص یکی از بازاریان همدان با بیان اینکه خودروهای امداد آتش نشانی براحتی نمی توانند در این مناطق تردد کنند، گفت: در برخی از این کوچه پس کوچه ها حتی ورود خودروهای سبک آتش نشانی هم امکانپذیر نیست.

حسن مسگریان با بیان این که در حال حاضر سازمان آتش نشانی ساماندهی وضعیت نامناسب این بازار را مد نظر دارد، اضافه کرد: ترافیک بازار به عنوان بزرگترین مانع در مقابل نیروهای امدادی برای حضور به موقع به محل حادثه مطرح است.

یکی دیگر از کسبه بازار قدیمی همدان نیز با بیان این که بیشتر مغازه ها از مقاومت کافی در برابر زمین لرزه و حریق برخوردار نیست و در صورت وقوع هر گونه حادثه احتمالی، ریزش بخشی از ساختمان بسیار زیاد است، عنوان کرد: بازار همدان ضریب ایمنی مرکز شهر را پایین آورده است.

احمد متولی اضافه کرد: قرار گرفتن بازار همدان در منطقه ای با بافت فرسوده و کاربری های غیراستاندارد، کوچه باریکه های مملو از جمعیت، مغازه های چند متری و قرار گرفتن انواع و اقسام کالا در فضایی نامناسب، خود بر بحران آفرینی این بازار افزوده است.

استقرار بازار همدان در مرکز شهر بر بحران افزوده است

وی ادامه داد: استقرار بازار همدان در مرکز شهر بر بحران افزوده و ضریب ایمنی آن را پایین آورده است.

وی اضافه کرد: عدم توسعه شبکه آبرسانی و نصب شیرهای آتش نشانی در مناطق مختلف بازار نیز مشکل دیگری است.

یکی دیگر از کسبه با بیان اینکه استفاده از سیستم های گرمازایی غیراستاندارد در فصل سرما و کولرهای گازی در فصل گرما آتش سوزی ها را به بار می آورد، گفت: در حال حاضر بیشتر مغازه های بازار دارای وسایل اطفای دستی حریق هستند، اما متاسفانه به دلیل وجود کاربری های غیراستاندارد، حادثه ای کوچک به یک حادثه وسیعی تبدیل می شود و در نتیجه آن، خاموش کننده دستی نمی تواند کاربرد داشته باشد.

معاون عمرانی و برنامه‌ریزی فرماندار همدان نیز در این زمینه گفت: بازار همدان به لحاظ بافت سنتی و فضای کالبدی آسیب پذیر است.

محمدعلی محمدی افزود: برای جلوگیری از حوادث احتمالی از جمله آتش‌سوزی در بازار همدان باید مسئولان مرتبط وارد عمل شوند.

تعداد شیرهای آتش‌نشانی در محوطه بازار کم است

وی اضافه کرد: ساماندهی برق کاروانسراها، ایجاد سطل شن و ماسه، تسهیل در دسترسی به بازار در صورت ایجاد حوادث از جمله مواردی است که باید در بازار همدان توسط مسئولان مرتبط اعمال شود.

محمدی با بیان اینکه تعداد شیرهای آتش‌نشانی در محوطه بازار کم است، اظهار داشت: نصب شیرهای آتش‌نشانی در سطح بازار همدان ضروری است.

وی افزود: طرح جامع انبارداری کالاها با توجه به جانمایی به طور کامل مشخص شده که اگر این طرح با همکاری امور صنفی اجرایی شود می‌توان از بسیاری از موارد از جمله آتش‌سوزی جلوگیری کرد.

3 درصد طرح مطالعاتی ایمن سازی بازار همدان انجام شده است

معاون عمرانی فرمانداری همدان در ادامه با بیان اینکه 53 درصد طرح مطالعاتی ایمن سازی بازار همدان انجام شده است، افزود: طرحی که مشاور ارائه کرده دارای نواقصی از جمله عدم ارتباط مشاور با دستگاههای مختلف در راستای ارائه نظرات برای ایمنی بازار است.

وی با اشاره به وجود تنها دو شیر فعال آتش نشانی در سطح بازار همدان گفت: تاسیسات داخلی مغازه ها که از اشکالات فراوانی برخوردار است باید اصلاح شده و طراحی ویژه ای برای مغازه ها و ساختمان های تجاری بازار اجرا شود.

محمدی با بیان اینکه میراث فرهنگی عملیات مختلفی را برای بهسازی بازار قدیمی شهر همدان انجام داده است، عنوان کرد: استفاده از مصالح ساختمانی مقاوم در مرمت بازار مانع بروز حوادثی مانند آتش سوزی می شود.

راه های دسترسی سریع و راحت به بازار همدان باید مهیا شود

وی افزود: تامین راه های دسترسی سریع و راحت به بازار نیز یکی از عوامل جلوگیری کننده از بروز حوادث ناگوار بوده که در این راستا اجرای طرح ترافیکی مناسب در راستای عبور و مرور باربرها و تخلیه بار در سطح بازار ضروری است.

وی اظهار داشت: پراکندگی سیم های برق در سطح کاروانسرا ها نیز معضلی است که به ناامنی بازار شهر همدان دامن زده است.

رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای اسلامی شهر همدان نیز با اشاره به آسیب‌پذیری بازار همدان گفت: جایگاه امداد هم‌سازه آتش‌نشانی باید در بازار همدان مستقر شود و در این راستا آموزش‌هایی نیز به فروشنده‌ها داده شود.

فاطمه باغبان‌بهار با اشاره به آسیب‌پذیری بازار در هنگام آتش‌سوزی اظهار کرد: با توجه به اینکه بازار همدان قدیمی بوده و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی است در بحث ایمنی باید دقت بسیاری کنند.

دستگاه های متولی ایمنی بازار را تامین کنند

وی ادامه داد: شورای شهر نیز باید به‌ صورت جدی در این خصوص ورود کند و در این راستا باید با همکاری دستگاه‌های متولی چون شهرداری و آتش‌نشانی ایمنی بازار تأمین شود.

رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه آتش‌نشانی گزارشی در صحن شورا در خصوص اقدامات خود ارائه کرده است، افزود: در اسرع‌وقت جلسه‌ای در خصوص ایمنی بازار برگزار می شود تا بحث ایمنی بازار را مطرح و اقدامات لازم را داشته باشیم.

وی با تأکید بر اینکه حادثه خبر نمی‌کند، عنوان کرد: با توجه به گستردگی بازار، مغازه‌هایی در آن وجود دارد که در معرض خطر هستند، و در این راستا باید حداقل دو شیر آتش‌نشانی در بازار تعبیه شود.

مدیرعامل آتش نشانی و خدمات ایمنی همدان نیز با تاکید بر اینکه آموزش بازاریان برای حفظ ایمنی بازار بسیار مهم است، افزود: متاسفانه تاکنون بحث آموزش اجرایی نشده و مجمع امور صنفی باید فراخوانی را برای اطلاع بازاریان انجام دهد.

هماهنگی در راستای اجرای طرح ایمن سازی بازار شهر با مشاور صورت گرفته است

رضا عسکری با اشاره به اینکه هماهنگی در راستای اجرای طرح ایمن سازی بازار شهر با مشاور صورت گرفته است، اظهار داشت: شرح وظایف هر کدام از دستگاه مانند شرکت آب و فاضلاب و شهرداری و شرکت توزیع برق کاملا مشخص شده و در اختیار دستگاه ها قرار گرفته است.

وی بیان کرد: طرح ترافیکی لازم برای عبور ومرور کامیونها در سطح بازار برای خالی کردن بار به درستی انجام نمی شود که آموزش این امر باید در کلاس های آموزشی بازاریان مد نظر قرار گیرد.

وی در خصوص مصالح بکار رفته در یک ساختمان و مقاومت آن در برابر حوادث، عنوان کرد: وسعت آتش سوزی یا حادثه رخ داده به مصالح بکار رفته در ساخت و ساز و یا کالاهای نگهداشته شده در محل مورد نظر بستگی دارد.

وی گفت: در حال حاضر سازمان آتش نشانی آماده ارائه هرگونه آموزش ها و پیشنهاداتی برای رفع این معضل است.

با این تفاسیر پر واضح است که باید برای جلوگیری از حوادث و بحرانهای احتمالی هر چه زودتر دست بکار شد تا از وقوع فاجعه در این منطقه جلوگیری شود.

__________

گزارش: پروین قادری دانشمند