به گزارش خبرگزاری مهر، اندیشکده شورای آتلانتیک در تحلیلی درباره تنشهای اخیر میان ایران و آمریکا نوشت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تلاش است جنگ با ایران را به عنوان یک «پیروزی» برای واشنگتن به پایان برساند. به نوشته این اندیشکده، چنین سناریویی تنها در صورتی ممکن است که ایران تنگه هرمز را باز کند، حمایت از گروههای نیابتی را متوقف سازد و محدودیتهایی در حوزه موشکها و پهپادها بپذیرد.
با این حال ترامپ در ۳۰ مارس اعلام کرده بود که اگر توافقی در این زمینهها حاصل نشود، ایالات متحده ممکن است زیرساختهای حیاتی ایران از جمله نیروگاههای برق، چاههای نفت، جزیره خارگ و حتی تأسیسات آبشیرینکن را هدف قرار دهد. او دو روز بعد نیز در یک سخنرانی تلویزیونی گفت در صورت عدم توافق، آمریکا احتمالاً به طور همزمان به تمامی نیروگاههای برق ایران حمله خواهد کرد.
به نوشته شورای آتلانتیک، حمله به زیرساختهای ایران الزاماً به معنای دستیابی آمریکا به یک پیروزی راهبردی نیست؛ زیرا تهران به احتمال زیاد با حمله به زیرساختهای انرژی و آب کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس واکنش نشان خواهد داد، اقدامی که میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای برای منطقه و جهان داشته باشد.
این گزارش تأکید میکند که رفتار نظامی ایران در دهههای گذشته نشان داده است تهران اغلب از الگوی «پاسخ متقارن» استفاده میکند؛ به این معنا که در برابر اقدامات خصمانه، پاسخی مشابه یا همسطح ارائه میدهد.
به عنوان نمونه، پس از حمله سایبری استاکسنت به تأسیسات هستهای ایران در سال ۲۰۱۰، تهران در سال ۲۰۱۳ یک حمله سایبری علیه سامانههای کنترل صنعتی یک سد در نیویورک انجام داد. همچنین پس از تحریم بانکهای ایرانی در سال ۲۰۱۲، حملات سایبری موسوم به DDoS علیه بانکهای آمریکایی افزایش یافت.
در نمونهای دیگر، پس از آنکه بدافزاری در سال ۲۰۱۲ دادههای رایانهای وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران را پاک کرد، حمله سایبری موسوم به «شمعون» به شرکت نفتی آرامکو عربستان انجام شد که طی آن حدود ۳۵ هزار هارد دیسک از کار افتاد.
همچنین در پی کارزار «فشار حداکثری» آمریکا در سال ۲۰۱۸ که با هدف محدود کردن صادرات نفت ایران آغاز شد، تهران با حمله به نفتکشها و زیرساختهای نفتی منطقه واکنش نشان داد. در سپتامبر ۲۰۱۹ نیز حمله به تأسیسات نفتی عربستان باعث شد صادرات نفت این کشور برای مدتی به نصف کاهش یابد.
پس از کشته شدن سردار قاسم سلیمانی در حمله پهپادی آمریکا در سال ۲۰۲۰ نیز ایران با شلیک موشک به پایگاههای نظامی آمریکا در عراق واکنش نشان داد.
به نوشته شورای آتلانتیک، این الگوی رفتاری در تحولات اخیر نیز مشاهده شده است. برای نمونه، پس از حمله اسرائیل به تأسیسات گاز پارس جنوبی در ۱۸ مارس، ایران تأسیسات گازی راس لفان قطر را هدف قرار داد؛ تأسیساتی که گاز همان میدان مشترک را فرآوری میکند.
همچنین پس از حمله آمریکا به یک پل در ایران در دوم آوریل، رسانههای ایرانی فهرستی از پلهای مهم در کشورهای عربی و اسرائیل منتشر کردند که میتواند در صورت تشدید تنشها هدف قرار گیرد.
این اندیشکده در ادامه هشدار میدهد که حمله به زیرساختهای حیاتی ایران از نظر نظامی ممکن است موفقیتآمیز باشد، اما پیامدهای انسانی و اقتصادی گستردهای خواهد داشت. از کار افتادن شبکه برق و آب میتواند میلیونها نفر را در ایران آواره کند و حتی موجی از پناهجویان به سمت کشورهای همسایه از جمله ترکیه ایجاد کند.
در عین حال، واکنش متقابل ایران میتواند زیرساختهای حیاتی انرژی و آب در کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دهد. چنین حملاتی ممکن است تولید نفت و گاز در منطقه را برای مدت طولانی مختل کرده و حتی اقتصاد جهانی را وارد رکود کند.
شورای آتلانتیک در پایان تأکید میکند اگر ایران بتواند فشارهای ناشی از حملات آمریکا را تحمل کند و همزمان به زیرساختهای منطقهای آسیب قابل توجهی وارد سازد و تنگه هرمز را به اهرم فشار بر اقتصاد جهانی تبدیل کند، در چنین شرایطی ممکن است در میدان راهبردی دست بالا را به دست آورد؛ وضعیتی که میتواند به زیان واشنگتن تمام شود.
نظر شما