به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین ناصر رفیعی صبح جمعه در مراسم سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) در آستان مقدس مسجد جمکران، با تسلیت شهادت آن حضرت به محضر امام زمان(عج) و عموم شیعیان، دوران امامت امام یازدهم(ع) را یکی از حساسترین مقاطع تاریخ تشیع دانست و اظهار کرد: شرایط سیاسی، اجتماعی و اعتقادی حاکم بر جامعه در این دوره به گونهای بود که امام حسن عسکری(ع) باید همزمان چند مأموریت مهم را دنبال میکردند.
وی با اشاره به کوتاهی عمر امام حسن عسکری(ع) افزود: آن حضرت در حالی تنها ۲۸ سال عمر کردند که مدت امامتشان نیز شش سال بود و این دوره کوتاه، در مقطعی سپری شد که فشار حکومت عباسی بر خاندان پیامبر(ص) و به ویژه امامان شیعه به شدت افزایش یافته بود.
رفیعی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) بیشتر دوران زندگی خود را در سامرا گذراندند و این شهر به عنوان یکی از مراکز مهم نظامی حکومت عباسی، محیطی متفاوت با بسیاری از شهرهای محل حضور ائمه(ع) داشت و مراقبت و محدودیتهای حکومتی نسبت به آن حضرت بسیار شدید بود.
استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: جامعه شیعه در عصر امام عسکری(ع) دیگر محدود به چند شهر شناختهشده نبود و شیعیان در مناطقی مانند قم، ری، نیشابور، اهواز، سبزوار و دیگر نقاط حضور داشتند و همین گستردگی، نیازمند سازوکاری منسجم برای ارتباط میان امام و پیروان ایشان بود.
امام عسکری(ع) آخرین امام حاضر در جامعه بود
رفیعی با بیان اینکه امام حسن عسکری(ع) آخرین امامی بود که پیش از آغاز دوران غیبت در میان مردم حضور داشت، گفت: جایگاه امام یازدهم(ع) از این جهت اهمیت ویژهای داشت که جامعه شیعه در آستانه ورود به مرحلهای قرار گرفته بود که دسترسی مستقیم به امام معصوم امکانپذیر نبود و باید برای چنین شرایطی آمادگی پیدا میکرد.
وی افزود: از سوی دیگر، مسئله مهدویت و ظهور فرزند امام حسن عسکری(ع) برای حکومت عباسی نیز اهمیت داشت و آنان میدانستند که بر اساس روایات، مهدی موعود(عج) از نسل پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) خواهد بود و عدالت را در جهان برقرار خواهد کرد.
رفیعی تصریح کرد: به همین دلیل، یکی از مهمترین وظایف امام حسن عسکری(ع)، صیانت از جان حضرت ولیعصر(عج) بود و آن حضرت ولادت فرزند خود را از عموم مردم پنهان کردند و تنها برخی افراد مورد اعتماد و خواص را در جریان این موضوع قرار دادند.
وی اظهار کرد: این اقدام از یک سو برای حفظ جان امام زمان(عج) ضروری بود و از سوی دیگر باید به گونهای انجام میشد که اصل ولادت و امامت ایشان برای شیعیان مورد اطمینان قرار گیرد و جامعه شیعه در آینده با بحران انکار یا تردید مواجه نشود.
امام عسکری(ع) شیعیان را برای غیبت آماده کرد
رفیعی با اشاره به برخی دیدارهای یاران امام حسن عسکری(ع) با حضرت ولیعصر(عج) گفت: عثمان بن سعید که از وکلای امام عسکری(ع) بود، همراه گروهی از شیعیان به محضر امام رسید و در این دیدار، امام حسن عسکری(ع) فرزند خردسال خود را به آنان معرفی کردند و فرمودند: هذا إمامکم من بعدی و جانشین من پس از من همین فرزند است.
وی ادامه داد: امام عسکری(ع) در همان شرایط، به شیعیان گوشزد کردند که پس از ایشان، فرزندشان را به شکل معمول گذشته نخواهند دید و از آنان خواستند در مسئله امامت دچار اختلاف و تردید نشوند.
استاد حوزه و دانشگاه همچنین به دیدار احمد بن اسحاق اشعری قمی با امام حسن عسکری(ع) اشاره کرد و افزود: احمد بن اسحاق از شخصیتهای برجسته قم و از وکلای امام یازدهم(ع) بود که در یکی از دیدارهای خود با آن حضرت، فرزند خردسال ایشان را مشاهده کرد.
رفیعی گفت: در جریان این دیدار، احمد بن اسحاق در دل خود خواستار مشاهده نشانهای از آن کودک شد و حضرت ولیعصر(عج) به زبان عربی فصیح خود را با عبارت أنا بقیة الله و أنا حجة الله معرفی کردند و این دیدار، برای احمد بن اسحاق اطمینان بیشتری نسبت به جایگاه آن حضرت ایجاد کرد.
شبکه وکالت ارتباط شیعه با امام را حفظ کرد
رفیعی یکی دیگر از تدابیر مهم امام حسن عسکری(ع) را تقویت و توسعه شبکه وکالت دانست و اظهار کرد: با توجه به محدودیت شدید رفتوآمد و ارتباط مستقیم با امام، امکان مراجعه آزادانه شیعیان به سامرا وجود نداشت و به همین دلیل، وکلای امام در مناطق مختلف نقش واسطه میان امام و جامعه شیعه را بر عهده داشتند.
وی افزود: وکلای امام در شهرهایی از جمله قم، نیشابور و اهواز حضور داشتند و وظایفی مانند دریافت وجوه شرعی، انتقال پرسشها و نامههای شیعیان و رساندن پاسخهای امام را انجام میدادند.
رفیعی ادامه داد: این شبکه تنها یک ساختار ارتباطی نبود، بلکه در حفظ انسجام جامعه شیعه و جلوگیری از انحرافات نیز نقش داشت و در دورهای که مدعیان دروغین و جریانهای مختلف در جامعه فعالیت میکردند، وکلای مورد اعتماد امام میتوانستند مسیر ارتباط صحیح شیعیان با امام را مشخص کنند.
استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: پس از شهادت امام حسن عسکری(ع)، همین ساختار ارتباطی زمینهای برای ادامه ارتباط شیعیان با حضرت ولیعصر(عج) در دوران غیبت صغری شد و چهار نایب خاص، عثمان بن سعید، محمد بن عثمان، حسین بن روح و علی بن محمد سمری، این ارتباط را در آن دوره بر عهده داشتند.
دوران غیبت صغری تا سال ۳۲۹ ادامه یافت
رفیعی با اشاره به پایان دوران غیبت صغری اظهار کرد: این دوره تا سال ۳۲۹ هجری قمری ادامه پیدا کرد و پس از پایان نیابت علی بن محمد سمری، دوران غیبت کبری آغاز شد.
وی افزود: در دوران غیبت کبری، برخلاف دوره غیبت صغری، فرد مشخصی به عنوان نایب خاص که مستقیماً از سوی حضرت ولیعصر(عج) تعیین شده باشد وجود ندارد و شیعیان در مسائل دینی و اجتماعی باید به علما و فقهای واجد شرایط مراجعه کنند.
رفیعی در ادامه به فضای اعتقادی دوران امام حسن عسکری(ع) اشاره کرد و گفت: در آن مقطع، حدود دو قرن و نیم از آغاز اسلام گذشته بود و جریانهای مختلفی از جمله واقفیه، اسماعیلیه و برخی جریانهای صوفی در جامعه فعالیت داشتند و تلاش میکردند پیروانی برای خود جذب کنند.
وی همچنین به ماجرای صاحبالزنج در عراق اشاره کرد و افزود: این جریان با استفاده از نام اهلبیت(ع) شکل گرفت و امام حسن عسکری(ع) صراحتاً اعلام کردند که صاحبالزنج از اهلبیت(ع) نیست و این حرکت نیز سالها موجب خشونت، ناامنی و آشفتگی در عراق شد.
شیعه باید زینت اهلبیت(ع) باشد
رفیعی با اشاره به آموزههای اخلاقی و اجتماعی امام حسن عسکری(ع) اظهار کرد: آن حضرت از شیعیان میخواستند رفتار و عملکردشان به گونهای باشد که موجب سربلندی مکتب اهلبیت(ع) شود و دیگران با مشاهده رفتار آنان به یاد اهلبیت(ع) بیفتند.
وی افزود: از نگاه امام عسکری(ع)، شیعه واقعی کسی است که در خدمت مردم باشد و برای رفع مشکلات دیگران تلاش کند و دیگران را بر خود مقدم بدارد.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: پایبندی به واجبات الهی نیز بخش جداییناپذیر زندگی شیعیان است و نماز، روزه، حج، حجاب و دیگر فرائض دینی باید در زندگی فردی و اجتماعی جایگاه واقعی خود را داشته باشد.
رفیعی گفت: امام حسن عسکری(ع) همچنین شیعیان را از حضور در مجالس گناه، غیبت، فساد و حرام برحذر میداشتند و تأکید داشتند که رفتار یک شیعه نباید موجب بدنامی اهلبیت(ع) و مکتب تشیع شود.
امام عسکری(ع) بر حفظ وحدت مسلمانان تأکید داشت
رفیعی با اشاره به توصیههای امام حسن عسکری(ع) درباره نحوه تعامل شیعیان با دیگر مسلمانان بیان کرد: آن حضرت بر رعایت حقوق مسلمانان، حضور در تشییع جنازه آنان و عیادت از بیماران تأکید داشتند و شیعیان را از رفتارهایی که موجب ایجاد اختلاف و تنش میشود، برحذر میداشتند.
وی افزود: اختلافات اعتقادی نباید به عاملی برای دشمنی و درگیری میان مسلمانان تبدیل شود و همانگونه که اعتقادات هر مذهب باید مورد احترام قرار گیرد، گفتوگوی علمی میان عالمان نیز باید از توهین به مقدسات و ایجاد تنش جدا باشد.
رفیعی تصریح کرد: دشمن تلاش میکند اختلافات مذهبی را به ابزاری برای ایجاد آشوب و تفرقه در جامعه اسلامی تبدیل کند و در چنین شرایطی توجه به توصیههای اهلبیت(ع) درباره رعایت حقوق مسلمانان و پرهیز از تنش اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نباید اجازه داد جرقههای تنش شعلهور شود
استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط جامعه گفت: دشمن به دنبال یافتن زمینهای برای ایجاد اختلاف و برهم زدن آرامش و انسجام اجتماعی است و در این شرایط، مردم، مسئولان، نخبگان و جریانهای مختلف باید نسبت به رفتار و تصمیمهای خود حساس باشند.
وی افزود: گاهی یک تصمیم نادرست، بیتدبیری یا سخنی که بدون توجه به شرایط بیان شود، میتواند زمینه ایجاد اختلاف و تنش را فراهم کند.
رفیعی خاطرنشان کرد: جامعه در شرایط کنونی بیش از گذشته به حفظ وحدت و انسجام نیاز دارد و همه جریانها و افراد باید از اقدامها و سخنانی که میتواند به اختلاف و دودستگی منجر شود، پرهیز کنند.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت بازخوانی سیره امام حسن عسکری(ع) گفت: دوران امامت آن حضرت، دورهای کوتاه اما سرنوشتساز بود که در آن صیانت از جان امام زمان(عج)، حفظ جامعه شیعه، مقابله با جریانهای انحرافی، گسترش شبکه وکالت و آمادهسازی شیعیان برای دوران غیبت در کنار هدایت اخلاقی و اجتماعی جامعه دنبال شد.
قم- استاد حوزه گفت: از نگاه امام عسکری(ع)، شیعه واقعی کسی است که در خدمت مردم باشد و برای رفع مشکلات دیگران تلاش کند و دیگران را بر خود مقدم بدارد.
کد مطلب 6922841
نظر شما