خبرگزاری مهر، گروه استانها: راهآهن شرق کشور مسیری راهبردی است که میتواند معادلات اقتصادی، تجاری و ترانزیتی شرق ایران را دگرگون کند. اتصال بندر اقیانوسی چابهار به سرخس، در واقع پیوند اقیانوس هند با آسیای مرکزی است؛ کریدوری به طول هزار و ۶۴۰ کیلومتر که میتواند جایگاه ایران را در مسیر ترانزیت شمال ـ جنوب بیش از گذشته تقویت کند.
این مسیر ریلی در دو قطعه اصلی تعریف شده است. قطعه نخست، چابهار را به زاهدان و مرز میلک متصل میکند و قطعه دوم نیز از زاهدان، مسیر خود را به سمت نهبندان، بیرجند، قاین، مشهد و در نهایت سرخس ادامه میدهد؛ مسیری که برای خراسان جنوبی فقط یک خط آهن نیست، بلکه میتواند دریچهای تازه به سوی توسعه، سرمایهگذاری و رونق اقتصادی باشد.
اما رسیدن به این نقطه، داستانی کوتاه و ساده نبوده است. مطالبه راهآهن در جنوب خراسان قدمتی بیش از پنج دهه دارد؛ مطالبهای که اسناد و آرشیو روزنامههای قدیمی، رد آن را حتی به سال ۱۳۴۷ میرسانند.
سالها این خواسته در محافل مختلف مطرح شد، در سفرهای دولتها و مصوبات مجلس جای گرفت و بارها وعده اجرای آن داده شد، اما آنچه بیش از هر چیز مردم را خسته کرد، فاصله میان مطالبه و عمل بود.
در سال ۱۳۸۰ موضوع اجرای راهآهن شرق کشور بهطور جدی از سوی مجمع نمایندگان وقت خراسان بزرگ و سیستان و بلوچستان مطرح شد و در سال ۱۳۸۵ نیز خبر اتمام مطالعات مقدماتی راهآهن چابهار ـ مشهد منتشر شد. با این حال، سالها گذشت تا سرانجام در سال ۱۳۹۸ عملیات اجرایی قطعه ۱۶ پروژه راهآهن بیرجند ـ قاین ـ یونسی آغاز شد؛ آغاز حرکتی که اگرچه روزنه امیدی ایجاد کرد، اما پیشرفت محدود پروژه در سالهای بعد نشان داد بزرگترین مانع، چیزی جز کمبود و تخصیص نیافتن اعتبارات نیست.
راهآهنی که ۲۳ قطعه اجرایی دارد، با وجود مصوبات مختلف برای تأمین مالی، همچنان با سرعتی کمتر از انتظار پیش میرفت. اختصاص فاینانس داخلی برای اتصال بیرجند به شبکه ریلی سراسری و پیشبینی ۷۰۰ میلیون یورو فاینانس خارجی برای مسیر زاهدان ـ بیرجند نیز نتوانست بهتنهایی گره مالی پروژه را باز کند و در مقاطعی، پیشرفت زیرسازی در برخی قطعات از حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد فراتر نرفت.
نقطه عطف ماجرا
نقطه عطف این مسیر، حدود سه سال قبل رقم خورد، زمانی که عملیات زیرسازی حدفاصل نهبندان ـ بیرجند ـ قاین ـ یونسی با دستور رئیسجمهور وقت آغاز شد و موافقت رهبر معظم انقلاب با اختصاص ۱۸۰ هزار میلیارد ریال از محل تهاتر نفت، پشتوانهای مهم برای اجرای این پروژه فراهم کرد.
ورود ۱۴ پیمانکار، تجهیز کارگاهها و آغاز عملیات زیرسازی، ساخت پلها و تونلها، نشانههایی از جان گرفتن دوباره این ابرپروژه بود، اما فراز و نشیبهای سیاسی و اجرایی کشور، از جمله شهادت رئیسجمهور وقت و برگزاری انتخابات، در کنار محدودیت منابع مالی، بار دیگر از شتاب کار کاست.
در چنین شرایطی، نگرانی مردم و مسئولان خراسان جنوبی از کاهش انگیزه پیمانکاران و حتی توقف پروژه جدی شد. مطالبهگری نمایندگان، پیگیری مجامع نمایندگان شرق کشور و نقش رسانهها در زنده نگه داشتن این خواسته عمومی، بار دیگر راهآهن را به یکی از مطالبات اصلی استان تبدیل کرد.
سرنوشت جدید راهآهن
با آغاز فعالیت دولت چهاردهم، مطالبه مردم خراسان جنوبی وارد مرحله تازهای شد. پیگیریهای مستمر سبب شد در آذر سال گذشته، پنج هزار میلیارد ریال به پروژه اختصاص یابد و این رقم در پایان سال به یک همت برسد. هرچند این اعتبارات با نیازهای یک پروژه بزرگ و ملی فاصله دارد، اما میتوان آن را نشانهای از بازگشت راهآهن شرق به اولویتهای جدیتر دولت دانست.
اکنون وعدهها و پیگیریهای دولت چهاردهم، امید تازهای در دل مردم خراسان جنوبی ایجاد کرده است، امیدی که البته اینبار باید بر ریل اعتبار و عمل حرکت کند.
راهآهن برای استانی که سالها از شبکه ریلی کشور بیبهره بوده، میتواند هزینههای حملونقل را کاهش دهد، زمینه توسعه صادرات و صنایع معدنی را فراهم کند، سرمایهگذاران را به منطقه جذب کند و خراسان جنوبی را از موقعیت حاشیهای در نقشه حملونقل کشور به یکی از حلقههای مهم کریدور بینالمللی تبدیل کند.
اکنون با تلاش و همت مسئولان و پیگیریهای مستمر، اعتبارات قابل توجهی به پروژه راهآهن خراسان جنوبی اختصاص یافته و این ابرپروژه بیش از گذشته در مسیر اجرا قرار گرفته است.
اعتبارات جدید، جان تازهای به عملیات اجرایی بخشیده و امیدها را برای شتاب گرفتن روند احداث و تحقق مطالبه چندینساله مردم استان افزایش داده است. حالا راهآهن خراسان جنوبی، پس از سالها انتظار و فراز و نشیب، بر ریل توسعه قرار گرفته و تداوم این حمایتهای مالی میتواند مسیر رسیدن قطار به استان را کوتاهتر کند.
۷.۳ همت اعتبار به راهآهن خراسان جنوبی تخصیص یافت
محمد رضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه مردم این استان نجیب، قدرشناس و کمتوقع هستند، گفت: کمتوقعی مردم نباید موجب کمکاری مسئولان شود و در همین راستا جذب اعتبارات و تکمیل پروژههای زیرساختی استان با جدیت دنبال شده است.
وی با اشاره به مطالبات مردم خراسان جنوبی اظهار کرد: روز نخست حضورم در استان، تقریباً یکی از مطالبات بهحق و اصلی مردم، موضوع راهآهن بود؛ پروژهای که امروز به یکی از ابرپروژههای جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.
هاشمی افزود: راهآهن چابهار به سمت زاهدان و سپس استانهای خراسان رضوی و شمالی و در ادامه آسیای میانه، تنها متعلق به خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان یا خراسان رضوی نیست، بلکه پروژهای فراتر از مرزهای جغرافیایی کشور است که دریای آزاد چابهار را به آسیای میانه متصل میکند.
راهآهن؛ اهرمی برای توسعه و امنیت شرق کشور
استاندار خراسان جنوبی با بیان اینکه راهآهن یکی از مهمترین اهرمهای توسعه شرق کشور است، گفت: در جلسهای که در مشهد داشتم، عرض کردم که برای انسداد مرزهای شرقی، یکی از بزرگترین و بهترین اهرمها، اجرای همین پروژه راهآهن است.
هاشمی ادامه داد: در روزهای نخست حضورم در استان، پروژه تقریباً در آستانه تعطیلی قرار داشت و عملیات اجرایی آن در زمان شهید رئیسی آغاز شده بود.
وی بیان کرد: بنده به همراه چهار نماینده محترم مردم استان در مجلس شورای اسلامی، جلسات مختلفی در تهران و سازمان مدیریت و برنامهریزی برگزار کردیم. حتی جلسهای با مؤثرین خراسان جنوبی مقیم تهران برگزار شد که در آنجا به ما اعلام کردند پروژه در حال تعطیل شدن است.
استاندار خراسان جنوبی افزود: یکی از افرادی که سابقه مدیریتی در استان داشت نیز در همان جلسه تأکید کرد که پروژه در حال تعطیلی است؛ بنابراین تلاش کردیم در آغاز فعالیت دولت جدید با این فاجعه مواجه نشویم
آنالیز اعتبارات راهآهن
هاشمی با اشاره به اعتبارات تخصیصیافته به پروژه راهآهن گفت: امروز با افتخار عرض میکنم که تا همین امروز، ۷.۳ همت برای راهآهن هزینه شده است؛ حدود ۱.۸ تا ۲ همت در دولت شهید رئیسی و ۵.۳ همت در دو سال گذشته برای این پروژه اعتبار تزریق شده است.
وی با تأکید بر اینکه این اقدامات حاصل کار جمعی است، گفت: در این مسیر جلسات متعددی با چهار نماینده محترم استان و سازمان مدیریت و برنامهریزی برگزار شد و یک جلسه نیز بسیار چالشی بود.
استاندار خراسان جنوبی ادامه داد: در سفر رئیسجمهور، ۱۵ همت اعتبار عمرانی و ۱۵.۵ همت تسهیلات مصوب شد که آثار آن در پروژههای مختلف استان دیده خواهد شد.
هاشمی درباره اعتبارات راهآهن نیز گفت: سه همتی که در سالهای ۱۴۰۴، ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ برای راهآهن مصوب شده بود، قرار بود در طول سه سال تزریق شود، اما با پیگیریها این اعتبار در کمتر از یک سال تأمین شد و ۳.۸ همت به پروژه تزریق شده است.
وی تأکید کرد: تاکنون بیش از ۷.۳ همت اعتبار به پروژه راهآهن تزریق شده که حدود دو همت آن مربوط به قبل و ۵.۳ همت مربوط به همین دولت است؛ دولتی که در یک سال گذشته درگیر جنگ نیز بوده است.
امید به شنیدن سوت قطار در خراسان جنوبی
استاندار خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت راهآهن برای اقشار مختلف استان گفت: امروز یکی از دغدغههای ۵۱ هیئت ورزشی استان، فاصله خراسان جنوبی از تهران و دشواری ایاب و ذهاب تیمهای ورزشی است.
هاشمی افزود: به آنها گفتم انشاءالله دعا کنید بهزودی شاهد سوت قطار در استان باشیم تا هیئتهای ورزشی نیز بتوانند با قطار تردد کنند.
تکمیل راه بیرجند ـ قائن پس از ۱۷ سال
وی در ادامه با اشاره به سایر پروژههای زیرساختی استان گفت: غیر از پروژه راهآهن، راه بیرجند ـ قائن نیز بعد از ۱۷ سال به اتمام رسید که اتفاق بسیار ارزشمند و مهمی بود.
استاندار خراسان جنوبی افزود: جالب است بدانید هشت کیلومتر از این جاده در زمان جنگ به اتمام رسیده بود و راه فراه ماهیرود نیز پس از ۱۷ سال به نتیجه رسید.
نظر شما