خبرگزاری مهر -گروه هنر-آزاده فضلی؛ هنرهای تجسمی یکی از عرصههای هنری در کشورمان است که نسبت به دیگر هنرها امکان بروز و واکنش سریع به اتفاقها را دارد اما عموماً نسبت به دیگر هنرها همچون سینما و موسیقی، مهجور واقع میشود. در سلسله گزارشهای «هنرهای تجسمی در هفتهای که گذشت» درصدد هستیم بخشی از روند اتفاقاتی را که افتاده، بیان کنیم.
جمعهها روز تعطیل محسوب میشود اما در این روز، نمایشگاههای هنرهای تجسمی آغاز به کار میکنند و هنرمندان تجسمی اعم از نقاشان، مجسمهسازان، عکاسان، تصویرسازان، گرافیستها، خوشنویسان و … تلاشها و فعالیتهای اخیر خود را در قالب یک نمایشگاه هنری به منصه ظهور میگذارند.
«آدینه» روز نانوشته آغازین بر نمایشگاههای هنری است و البته که به دلیل تعطیل بودن اکثر مشاغل، فرصتی مغتنم برای تماشای این آثار هنری توسط اقشار مختلف مردم فراهم میشود. بر این اساس، نگاهی به اتفاقات هنرهای تجسمی و همچنین برخی نمایشگاهها و رویدادهای هفته خواهیم داشت.
هفتهای که با تعطیلی شروع شد / بیانیه برخی هنرمندان در واکنش به ناآرامیها
هفته گذشته با توجه به ناآرامیها در سطح شهرها به ویژه پایتخت، کلیه مراکز هنری، گالریها و برنامههای هنری یا به طور کامل تعطیل شدند یا برنامهها به صورتی محدود برگزار شدند اما در هر حال با توجه به قطع سراسری اینترنت، ارتباطات به صورتی بسیار محدود بود و با توجه به شرایط، احتمالاً همچنان قطعی ادامه خواهد داشت که همین موضوع سبب شده که هنرمندان و اهالی هنر، نتوانند واکنشهایشان در قالب آثارشان، نسبت به شرایط موجود را به اشتراک بگذارند؛ البته حوزه هنری انقلاب اسلامی، با انتشار یک بیانیه، به وقایع و حوادث اخیر واکنش نشان داد و هنرمندان با امضای آن عملکرد سودجویان و دشمنان را محکوم کردند.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «حوادث اخیر کشور، تلخ و تاملبرانگیز است؛ به ویژه در نگاه هنرمندان که زبان گویای مردمند. این روزها شاهد به انحراف کشاندن اعتراض بر حق مردم، نسبت به نابهسامانیهای اقتصادی بودیم. برافروختن شعلههای خشونت و آشوب، هَتکِ حرمت قرآن و مقدسات و تخریب اموال و اماکن عمومی، از جمله پیامدهای دردناک و عمیق این انحراف آشکار بوده است.
ما هنرمندان ایرانزمین ضمن تاکید بر ضرورت پیگیری مطالبات مردم، اهمیت یکپارچگی ملی، خِردورزی و گفتگوهای سازنده را برای حفظ و اعتلای ایران عزیز، یادآور میشویم و تا سامانیافتن این شرایط در میدان خواهیم بود. بیشک، مردم طبق تجربه تاریخی خود اعتنا و اعتمادی به مداخله و ماجراجویی خارجی نخواهند داشت و ایران را دلسوزان حقیقی ایران خواهند ساخت.»
آغاز فعالیت مهدی شفیعی در مقام معاون هنری / تاکید شفیعی بر تسهیلگری معاونت هنری
در هفتهای که گذشت، پس از نزدیک به ۴ ماه، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ با انتشار حکمی، مهدی شفیعی را به عنوان معاون امور هنری این وزارتخانه منصوب کرد.
مهدی شفیعی دانش آموخته دکترای پژوهش هنر و کارشناسی ارشد کارگردانی تئاتر است. از جمله سوابق مدیریتی و اجرایی وی میتوان به معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان سینمایی، معاون اجرایی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، مدیرمسئول روزنامه ایران، مدیرکل هنرهای نمایشی، مشاور مطالعات و برنامه ریزی معاونت امور هنری، معاون اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان های خوزستان و البرز، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی اهواز و … اشاره کرد.
شفیعی که اولین حضورش بعد از انتصاب به این سمت را در جمع هنرمندان تجسمی و کاریکاتوریستها و در آئین افتتاح دوازدهمین دوسالانه بینالمللی کارتون و کاریکاتور تهران، تجربه کرد، در جمع خبرنگاران حاضر شد و به پرسشهای آنها پاسخ گفت.
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره برنامههای معاونت هنری برای بهبود شرایط اهالی هنر در شرایط کنونی و برخی فشارهایی که از بیرون روی کار هنرمندان است، گفت: اولین هدف من در معاونت هنری این است که بدون توجه به وابستگی سازمانی رویدادها، همه ظرفیتهای موجود هنری را شناسایی، معرفی و حمایت کنیم. بحث اقتصاد هنر نیز از جمله مسائل مهم و پیچیده است که متأسفانه تاکنون بهصورت بومی به آن پرداخته نشده است. تلاش خواهیم کرد با استفاده از ظرفیتهای قانونی و نظر متخصصان، این موضوع را بهطور جدی دنبال کنیم. هنرمندان سرمایههای فرهنگی کشورند و وظیفه ماست که صدای آنان را بشنویم، مسیر گفتگو را باز نگه داریم و با توکل به خدا در خدمتگزاری به جامعه هنری موفق عمل کنیم.
شفیعی تاکید کرد که در شرایط کنونی، هنر برای جامعه حیاتی است و معاونت هنری تنها نقش تسهیلگر را ایفا میکند، نه اینکه متصدی امور باشد.
درگذشت هنرمند نگارگر پیشکسوت
در هفتهای که گذشت، امیرهوشنگ جزیزاده هنرمند نگارگر پیشکسوت، در سن ۹۲ سالگی بر اثر کهولت سن درگذشت.
جزیزاده متولد ۷ اردیبهشت سال ۱۳۱۲ بود و از نخستین نسل هنرمندانی به شمار میرفت که آموزش رسمی هنر را در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان تجربه کرد. وی از هنرآموختگان دوره اول این هنرستان بود و نزد استادانی چون بهادری و جواد رستم شیرازی آموزش دید؛ استادانی که هر یک از پایهگذاران جریان آموزش آکادمیک هنرهای سنتی در ایران محسوب میشوند.
جزیزاده پس از پایان دوره آموزش، خود بهعنوان یکی از نخستین استادان هنرستان هنرهای زیبای اصفهان به تدریس پرداخت و در طول دههها فعالیت آموزشی، نقش مهمی در تربیت نسلهای متعدد هنرمندان ایفا کرد. وی در آموزش، نگاه سنتی استاد شاگردی را با اصول علمی و آکادمیک درآمیخت و با تسلط بر مباحث طراحی، نگارگری، ترکیببندی، آناتومی و شناخت نقوش ایرانی، شاگردانی پرورش داد که هر یک در شاخهای از هنرهای تجسمی و صنایع دستی فعال شد. طراحیهای جزیزاده در رشتههای متعددی همچون قلمزنی، قالیبافی، خاتمکاری، منبت، آرایههای معماری و کاشیکاری مورد استفاده قرار گرفت و آثار وی بهعنوان مرجع بصری در اختیار هنرمندان این حوزهها قرار داشت.
مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر این هنرمند در تکیه فولاد سید العراقین تخت فولاد اصفهان برگزار شد.
دوسالانهای که با «عجله» متولد شد و با «معجزه» ادامه پیدا کرد!
مراسم افتتاحیه و نمایشگاه آثار دوازدهمین دوسالانه بینالمللی کاریکاتور تهران با موضوع «عجله» عصر پنجشنبه ۱۸ دی در فرهنگستان هنر برگزار شد. این رویداد به همت خانه کاریکاتور، موسسه هنرهای تجسمی معاصر و معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری، با حضور هنرمندان ۷۰ کشور برگزار شده است.
در این رویداد ۶۴۶ اثر از ۷۰ کشور در بخش کارتون موضوعی با عنوان «عجله»، بخش کارتون با عنوان آزاد، بخش کُمیک استریپ با عنوان آزاد، بخش کاریکاتور چهره با عنوانهای پرویز شاپور، کامبیز درمبخش، اردشیر محصص، غلامعلی لطیفی، جواد علیزاده به نمایش درآمد.
دوازدهمین دوسالانه کاریکاتور، همزمان با تهران در شهرهای مشهد، رشت و تبریز افتتاح شد. آثار این دوسالانه تا ۵ بهمن ۱۴۰۴ در موسسه فرهنگی هنری صبا برقرار است.
افتتاحیه و اختتامیه در یک زمان / اهدای خنجر یمنی در اختتامیه «ترور آنلاین»
نمایشگاه بینالمللی کارتون و پوستر «ترور آنلاین»، عصر دوشنبه ۱۵ دی در گالریهای «خانه ۱» و «ابوالفضل عالی» حوزه هنری افتتاح شد. در نمایشگاه کارتون و پوستر «ترور آنلاین»، هنرمندان ۶۱ کشور جهان با آثار خود به نقد پدیده «جنگ ترکیبی» و «سانسور الگوریتمی» در فضای مجازی برخاستند.
این نمایشگاه که با رویکرد سانسور رسانهای سکوهای غربی، برگزار شده است بر نقد محدودیتهای فضای مجازی، سانسور الگوریتمی و تأثیرگذاری رسانههای غربی بر گفتمان جهانی تمرکز دارد. در این مسابقه هنرمندان بیش از ۶۰ کشور شرکت کردهاند و آثار آنها با موضوعاتی چون «ترور فرماندهان مقاومت» و «نسلکشی» به نقد نظام سلطه و رسانههای غربی پرداخته است.
به فاصله ۲ ساعت پس از افتتاحیه نمایشگاه آثار راهیافته به رویداد «ترور آنلاین»، مراسم اختتامیه و معرفی برگزیدگان بخشهای کارتون، پوستر و بخش ویژه یمن اولین رویداد بینالمللی کارتون و پوستر «ترور آنلاین» برگزار شد.
در این مراسم، زینب سلیمانی دختر شهید حاجقاسم سلیمانی و مدیر مکتب حاج قاسم، از تارا اوگردی از ایرلند که عضو شورای مرکزی کاروان صمود بوده است، با اهدای تندیسی از قدس شریف و چفیه مقام معظم رهبری تجلیل کرد.
یکی از نکات جالب توجه در این رویداد، این بود که برگزیدگان اول تا سوم بخش پوستر «ترور آنلاین»، هر سه از ایران بودند، بخشی که به گفته مسعود نجابتی در این دوره رویداد اضافه شده است تا در راستای تکمیل تلاشهای پیشین در این حوزه باشد. به گفته نجابتی، در حوزه گرافیک (پوستر)، برخلاف کارتون که شبکهسازی قویتری شکل گرفته، نیاز به شناسایی نسلی از طراحان همفکر وجود داشته است تا در بزنگاههای برگزاری رویدادهای جهانی، دست برگزارکنندگان خالی نباشد. این رویداد چهارمین گام در شناسایی طراحان همسو با موضوع مقاومت پس از تجارب پیشین در موضوعاتی مانند هولوکاست و بایکوت رژیم صهیونیستی تلقی میشود.
خبرهایی از جشنواره کارتون و کاریکاتور «ترامپیسم»
محمد صمدی مدیر مرکز هنرهای تجسمی سازمان هنری و امور سینمایی دفاع مقدس و مقاومت از پایان مرحله داوری سومین مسابقه بینالمللی کارتون و کاریکاتور «ترامپیسم» خبر داد و این رویداد را نمونهای موفق از همصدایی هنرمندان جهان در نقد نظام سلطه دانست.
بر اساس گفته صمدی، داوری نهایی آثار انجام شده است و حضور فعال هنرمندان از ۶۸ کشور جهان، نشاندهنده گستردگی جغرافیایی و تنوع دیدگاهها در این رویداد هنری است. در مجموع بیش از ۲۵۰۰ اثر از سوی هنرمندان داخلی و خارجی به دبیرخانه مسابقه ارسال شد که تمامی آثار مورد بررسی قرار گرفتند و روند ارزیابی اکنون بهطور کامل به پایان رسیده است. بر اساس برنامهریزی انجامشده، نمایشگاه آثار منتخب به همراه مراسم اهدای جوایز، از ابتدای بهمن برگزار خواهد شد و با برپایی این نمایشگاه، مسابقه «ترامپیسم ۳» بهصورت رسمی وارد مرحله جمعبندی نهایی میشود.
وضعیت برگزاری نمایشگاههای هنری
آدینه این هفته، به دلیل شرایط حاکم و تعطیلی اکثر رویدادها و برنامههای هنری، گالریها، نمایشگاههای جدیدی افتتاح نمیکنند اما برخی نمایشگاههایی که از هفتههای گذشته برقرار بودند، در گالریها همچنان ادامه خواهند داشت. از جمله این نمایشگاهها، میتوان به نمایشگاه گروهی نقاشی «مشاهدات» در گالری اُ، نمایشگاه گروهی «دشت پیش از فراموشی» در گالری اعتماد، نمایشگاه «آخرین لحظه؛ بازخوانی یک مرگ» در گالری نگر، نمایشگاه «خرگوش» در گالری باشگاه، نمایشگاه «آنجا که زندگی مینشیند» در گالری ماد و نمایشگاه «بسامد» در باگالری اشاره کرد.
نظر شما