خبرگزاری مهر، گروه استانها؛امیرماهان محمدی یکتا: تعدادی از آثار تاریخی ملی و فرهنگی در استان تهران طی جنگ تحمیلی سوم آسیب دیدهاند؛ آثار کمنظیری که هر یک سندی زنده از تمدن چند هزارساله ایرانی محسوب میشوند.
در میان این آثار میتوان به برج آزادی، عمارت و باغ وثوقالدوله، کاخ گلستان، زندان قصر، موزه مقدم، موزه شهدا، مسجد جامع نارمک، بازارچه سید اسماعیل مولوی و دیگر بناهای ثبتشده اشاره کرد که در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل دچار آسیبدیدگی شدهاند.
بر اساس پایشهای خبرنگار مهر، ۱۳۰ اثر تاریخی، ۳ موزه، ۷ هتل و ۵ آژانس مسافرتی در استان تهران آسیب دیدهاند؛ ابنیهای که نه فقط برای تهران، که برای تاریخ و هویت ایران، ارزش گرانبهایی داشتهاند.
حتی ثبت ملی و جهانی نیز نتوانست آثار تاریخی را در برابر «هجمه هوایی دشمن» مصون بدارد
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر عمق فاجعه فرهنگی اظهار داشت: آنچه در این ۴۰ روز شاهدش بودیم، فقط تخریبِ ساختمانها نیست؛ حمله به میراثی است که هویت و فرهنگ ما را شکل داده است، این آثار نه فقط مال ایران، که سرمایه بشریت است.
او افزود: بسیاری از این ساختمانها اگرچه ثبت ملی یا جهانی بودهاند، نتوانستند در برابر «هجمه هوایی دشمن» مصون بمانند و خساراتی جدی دیدهاند.
علی طلوعی، مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران نیز در در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد:ما از زمانی که تجاوز ناجوانمردانه علیه کشورمان آغاز شد، بهصورت میدانی در حال ارزیابی و ثبت خسارتها بودیم. هر آجرِ شکسته، هر شیشهی خردشده، و هر تکهی فرو ریخته، گواهی است بر این که جنگ به عمق خاطرهی فرهنگی این شهر نفوذ کرده است.
او توضیح داد: کارشناسان میراث فرهنگی با همکاری متخصصان مرمت در تلاشاند تا میزان خسارت را بهدقت تعیین و بهزودی روند مرمت را آغاز کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران گفت: خوشبختانه بسیاری از این آثار همچنان از قابلیت مرمت برخوردار بوده و با اقدامات بهموقع، میتوان آنها را بازسازی و تثبیت کرد.
حمله به اماکن فرهنگی مصداق نقض معاهدات بینالمللی و حتی جنایت جنگی است
محمدرضا کمیزی، کارشناس حقوق و وکیل دادگستری در گفتوگو با مهر اظهار کرد:طبق کنوانسیونهای بینالمللی حفاظت از میراث فرهنگی در مواقع درگیری، بهویژه کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ و پروتکلهای تکمیلی آن، کشورها موظف هستند از اماکن فرهنگی و تاریخی محافظت کنند و آنها را از اهداف نظامی دور نگه دارند.
او ادامه داد: اگرچه جنگ ها ممکن است رخ دهد، اما بیتوجهی به حفاظت از این گونه آثار، نمیتواند بهعنوان توجیه قانونی برای هدف قرار دادن آنها پذیرفته شود، در حقوق بینالملل حمله به اماکن فرهنگی میتواند مصداق نقض معاهدات بینالمللی و حتی جنایت جنگی باشد.
به گفته کمیزی، حتی حضور نیروهای مسلح در نزدیکی اماکن فرهنگی نیز باید با رعایت کامل اصول احتیاط صورت پذیرد و هرگونه بیتوجهی به خطرِ آسیبدیدگی این آثار، میتواند از مصادیق «جرم علیه میراث فرهنگی بشر» تلقی شود، موضوعی که جامعه حقوقی جهان درباره آن حساسیت بسیار دارد.
در کوچهپسکوچههای بازار بزرگ تهران، یکی از فروشندگان قدیمی به خبرنگار مهر گفت: این بناها، خاطره همه ماست. دیدن سنگهایی که پدرم به من نشان میداد، حالا زیر خاک و آوار است، این دیگر فقط جنگ نیست، این تجاوز به حافظه ما است.
برنامهریزی برای مرمت میراثهای آسیبدیده آغاز شده است
در خیابانهای منتهی به موزهها، خانوادهها و گردشگرانی دیده میشوند که با چشمانی پر از اشک، دستانی خالی از امید به فردای بدون درد، به تابلوهای تاریخی نگاه میکنند.
علی طلوعی اشاره کرد که تیمهای تخصصی مرمت در چندین مرحله وارد عمل خواهند شد و برنامهریزی برای مرمت میراثهای آسیبدیده آغاز شده است.
اقدامی که اگرچه زمانبر است، اما نشاندهنده عزم کشور برای بازآفرینی حافظه فرهنگی خود است.
در برنامههای آتی، آغاز کمپینهای بینالمللی برای حمایت از میراث ایران در یونسکو و دیگر سازمانهای جهانی نیز در دست بررسی است تا جهانیان شاهد باشند که این آثار نه فقط بهنام ایران، که بهعنوان میراث مشترک بشر محسوب میشوند.
آنچه در ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم بر میراث فرهنگی تهران رفته است، بیش از خراب شدن بناهاست؛ این رخداد، زخمی عمیق بر خاطرهی تاریخی این سرزمین است و این آثار نه فقط نشانههای ساختمانی، بلکه نمادهای هویت و فرهنگیاند که باید حفظ شوند، حتی در جنگ.
نظر شما