به گزارش خبرنگار مهر، از زمانی زمانیکه امام علی(ع) در مسجد کوفه با ضربت شمشیر زهرآلود ابنملجم مجروح شد، تا آن هنگام که به شهادت رسید، حدود چهل و اندی و چند ساعت، فاصله است. ضربهای که آن سحرگاه زده شد، یکی از مهمترین، پرطنینترین و پرتنشترین ضربات طول تاریخ بود و تأثیراتش تا امروز نیز ادامه دارد. در آن ساعات ملتهب، چه اتفاقاتی رخ داده است؟ امام علی(ع) که خلیفه وقت و خطیبی توانا بود، در مسیر خاموشی دنیوی خود چگونه گام برداشته است؟
اکثر منابع موثق تاریخی به به سرعت از این بازه زمانی عبور و تنها به چند نکته سربسته، بسنده کردهاند. اگر کتابی مستقل پیرامون این واقعه مهم موجود باشد هم محدود، کوتاه و فشرده بوده است؛ مانند «مقتل الامام امیرالمومنین امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب» نوشته ابن ابیالدنیا در قرن سوم هجری قمری».
در حالیکه تاریخ و ادبیات شیعی و ایرانی، آثار فراوان و دستان پری درباره شهادت امام حسین(ع) دارد، در حوزه شهادت امام علی(ع)، آنچنان که در شان این فاجعه عظیم و سوگ سترگ باشد، پرداختهای قابل تاملی تأملی صورت نگرفته است.
کتاب «اثیر» به تالیف احسان ناظمبکائی داستانی تاریخی پیرامون آن چهل و اندی و چند ساعت بوده که به پشتوانه مستندات تاریخی، با قواعد درام آمیخته شده است. در واقع، خط اصلی داستان بر مبنای اتفاقات واقعی بوده و مستند به منابع موثق است؛ اما فضاسازی، جزئیات و دراماتیزه شدن براساس تخیل نویسنده گسترش یافته است.
در نگارش این کتاب که توسط انتشارات واژه پرداز اندیشه منتشر شده است، از دهها منبع موثق و دسته اول استفاده شده که فهرست آن در انتهای کتاب آمده است. طبعاً تکیهگاه هر کتابی، منابع آن است. این منابع هر چقدر، دقیقتر و قدیمیتر باشند، اتکای بیشتری ایجاد میکنند.
در کتاب «اثیر»، منابع مختلفی مورد مداقه قرار گرفته است. برخی از آنها به به عنوان منبع مستقیم مورد استفاده قرار گرفتهاند و بعضی دیگر، خوانده شدهاند؛ اما به به عنوان منبع استفاده نشدهاند که طبیعتاً نامشان در انتهای کتاب وجود ندارد. تلاش شده در میان منابع، اولویت با منابع متقدم، متقن و مورد ارجاع بیشتر باشد که بعد از مراجعه به مشاوران کتاب و براساس پیشنهادات آنان شکل گرفته است.
مشاوران دانشمندی در مسیر نهایی شدن کتاب، دلسوزانه همراهی کردند. در انتخاب مشاوران تلاش شد تا ترکیبی متنوع شکل گیرد تا هر استاد بسته به حوزه تخصصی خود، این کتاب را زیر ذرهبین موشکافانه خود قرار دهد. دکتر محمود مهدوی دامغانی، استاد تاریخ اسلام و مترجم نامدار کشورمان، نکات ارزشمندی را پدرانه و صمیمانه مطرح و آنچه قلمی شد را از صافی مطالعات و تجربیات گرانسنگ خویش عبور داد.
علی بهرامیان، معاون علمی دایره المعارف بزرگ اسلامی، نگاه چند لایهای به ساختارهای جامعه و نسبت خلافت و امامت داشت. محمدحسین رجبی دوانی در موضوع کوفه و نسبت آن به امیرالمؤمنین نکات دقیقی را بیان کرد. سعید طاووسی مسرور با ریزبینی حیرتانگیزی، توصیههایی کاربردی پیش روی نویسنده قرار داد.
نگاههای موشکافانه آنان، مصداق دیدن پیران در خشت بود. با دقتی که جز این هم از آنها انتظار نمیرفت، جمله به جمله این کتاب را خواندند و ملاحظاتی را مطرح کردند که راهگشا و یاریدهنده بود. همینطور حجتالاسلام محمدمهدی طباخیان نیز مسائل جالب قابل توجهی را درباره دوران خلافت امام علی(ع) بیان کرد که به کار آمد.
از این نظر، داستان پیش رو را باید اتفاقی تازه در حوزه ادبیات داستانی دینی و تاریخی به شمار آورد؛ چون زیرا علاوه بر منابع مکتوب، دهها ساعت گفتگوی حضوری و خوانش چندین باره آن توسط استادان مبرز تاریخ اسلام، پشتوانهای قوی برای آن ساخته است.
کتاب «اثیر» از تازهترین آثار منتشر شده نشر واژه پرداز اندیشه در ۴۱۶ صفحه به تالیف احسان ناظم بکائی در نمایشگاه مجازی کتاب موجود و قابل سفارش است.
نظر شما