خبرگزاری مهر، گروه استان ها – محراب علوی: خاک زرخیز جنوب همواره راوی ایستادگی و پیوند دیرینه انسان با طبیعتی بخشنده و در عین حال سختکوش بوده است. در میان تمام عناصر پیوند دهنده این اقلیم با تاریخ و تمدن، نخل نهتنها مظهر استواری و وقار بلکه نبض تپنده معیشت و شناسنامه هویتی مردمانی است که در سایهسار نخلستانهای اروندرود و بهمنشیر زیستهاند.
سرزمین آبادان از دیرباز با آوای جویبارها و طنین نخلهایی شناخته میشد که ثمرهاش کام جهان را شیرین میکرد و کاروانهای تجاری را به این جغرافیای پربرکت میکشاند. این درخت اساطیری با تار و پود فرهنگ بومی درهمآمیخته و نقشی فراتر از یک ریشه بر پهنه زمین دارد.
با این وجود، تندباد حوادث تاریخی و فراز و نشیبهای دهههای گذشته، زخمهای عمیقی بر پیکره سبز این دیار وارد آورده است. نخلستانهایی که روزگاری نگین پرشکوه خوزستان بودند در کوران دفاع مقدس و سالهای پس از آن به دلیل آسیبهای زیرساختی، شوری آب و عدم مدیریت یکپارچه منابع، بخش قابل توجهی از توان باروری و نشاط پیشین خود را از دست دادند. فاصلهگیری از رونق گذشته، امروز به چالشی بنیادین در پویایی اقتصادی و امید اجتماعی بدل شده و ضرورت نگاهی ساختارمند، عادلانه و نقادانه به روندهای بازسازی و توسعه این بخش را بیش از هر زمان دیگری پیش روی متولیان قرار داده است.
در چنین بستری، بازگشت به جایگاه شایسته تولید و ثروتآفرینی در صنعت نخلداری، نیازمند گذر از تشریفات و همگرایی جدی میان اراده نخلداران و راهبردهای علمی است. خرما برای آبادان ستون فقرات اشتغال و شریان امید نسل جوانی است که در پی بازیابی هویت تاریخی و ظرفیتهای رهاشده دیار خود هستند. پیوند دانشبنیانها با چرخه تولید خرما در نخلستان ها و نیز گسترش بازارهای نوین و صنایع تکمیلی، مسیری است که باید با دقت، مطالبهگری اصولی و دلسوزی پیگیری شود تا ثمره این درخت مقدس بازهم مایه فخر و گشایش اقتصادی مردمان جنوب شود.
نخل نماد هویت منطقه و نیازمند نگاه علمی است
امام جمعه آبادان با اشاره به برگزاری جشنواره آیین شکرانه برداشت خرما در آبادان اظهار کرد: انتظار میرود این جشنواره منشأ خیر و برکت باشد.
حجتالاسلاموالمسلمین عبدالحسین غبیشاوی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: از بدو تولد در میان نخیلات بودهام، آبادان در گذشته چند میلیون نخل داشته است.
وی با بیان اینکه نخل برای مردم این منطقه تنها یک شجره مثمر نیست، گفت: نخل برای ما یک هویت است و باید آسیبشناسی شود که با وجود این همه خسارت، چگونه میتوان نخیلات را مجدداً به جایگاه توسعه بازگرداند.
امام جمعه آبادان تصریح کرد: کشاورزان امروز اگر بخواهند به شیوه سنتی کار کنند قطعاً نتیجه مطلوبی نخواهند گرفت. باید با تکیه بر علم و دانش و انجام مطالعات کارشناسی، فعالیتها در این حوزه دنبال شود.
غبیشاوی ادامه داد: رهبر شهید بر موضوع فعالیتهای دانشبنیان تأکید زیادی داشتند و هیچ کاری نباید بدون مطالعه انجام شود.
وی بر ضرورت توجه به آموزش و ترویج در کنار برگزاری جشنواره تأکید کرد و گفت: در کنار این جشنواره باید موضوع ترویج کشت نخل نیز دنبال شود؛ حتی نحوه چیدن خرما نیز نیازمند دانش و آموزش است. موضوع فرآوری محصولات خرما نیز باید مورد توجه و تأکید قرار گیرد.
امام جمعه آبادان اظهار کرد: برگزاری این جشنواره را به فال نیک میگیریم و باید آغازی برای توسعه باشد و موضوع تنها در حد برگزاری جلسه باقی نماند.
غبیشاوی عنوان کرد: باید علت از بین رفتن نخیلات بهصورت دقیق آسیبشناسی شود و از ظرفیت این حوزه برای ایجاد اشتغال نیز میتوان به شکل شایستهای استفاده کرد.
پیوند سرمایهگذاری و ظرفیتهای دانشگاهی
فرماندار آبادان نیز با اشاره به رویداد آیین شکرانه برداشت خرما در آبادان اظهار کرد: چندین جلسه برای برگزاری رویداد آیین شکرانه برداشت خرما برگزار شده و این رویداد ۲۲ مهرماه در آبادان با حضور فعالان این عرصه، سرمایهگذاران، مسئولان مرتبط و مردم برگزار خواهد شد.
خسرو پیرهادی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: موضوع نخل و خرما علاوه بر جنبه گردشگری، دارای ابعاد اقتصادی و فرهنگی است و آبادان از گذشته تأمینکننده خرما برای بخشهایی از غرب آسیا بوده است اما پس از جنگ تحمیلی، تعداد زیادی از نخلها از بین رفتند و بخش قابل توجهی از این ظرفیت نیز احیا نشد.
وی ادامه داد: با همتی که امروز بهویژه در میان جوانان شاهد هستیم و با توجه به علاقه آنان برای احیای میراث و ظرفیتهای بهجامانده از اجداد و نیاکان آبادان به این سمت حرکت کردهایم که از طریق برگزاری جشنواره به توسعه این ظرفیت کمک کنیم.
پیرهادی تصریح کرد: تلاش ما این است که سرمایهگذاران را در کنار ظرفیتهای علمی قرار دهیم تا بتوانیم ارتباط مؤثری میان بخشهای مختلف زنجیره، از تولید و فرآوری گرفته تا عرضه محصولات ایجاد کنیم.
فرماندار ویژه آبادان همچنین از پیشبینی ایجاد یک بازار دائمی برای عرضه محصولات خرما خبر داد و گفت: این بازار با هدف عرضه محصولات و با عنوان بازار روستا در شهر آبادان پیشبینی شده است که میتواند در مسیر توسعه اقتصادی و گردشگری منطقه نقش مؤثری داشته باشد.
پیرهادی عنوان کرد: هدف از برگزاری این رویداد، تنها برگزاری یک جشنواره نیست و در واقع تلاش برای استفاده از ظرفیت نخل و خرما در مسیر توسعه اقتصادی، گردشگری و فرهنگی منطقه است.
پیشبینی برداشت ۱۵۰ هزار تن خرما
مدیر جهاد کشاورزی آبادان با اعلام آغاز برداشت خرما از نخلستانهای این شهرستان گفت: پیشبینی میشود امسال حدود ۱۵۰ هزار تن خرما از سطح نخلستانهای آبادان برداشت شود.
ناجی شهیبزاده در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: عملیات برداشت خرما با رقم زودرس استعمران از نخلستانهای شهرستان آغاز شده است و به تدریج برداشت سایر ارقام نیز در دستور کار قرار میگیرد.
وی با اشاره به تنوع ارقام خرما در نخیلات این شهرستان افزود: ۷۰ درصد خرمای تولیدی آبادان را رقم استعمران، ۲۵ درصد را رقم برحی و پنج درصد باقیمانده را سایر ارقام تجاری و بومی تشکیل میدهند.
شهیبزاده به پتانسیل تجاری این محصول اشاره کرد و توضیح داد: خرمای تولیدی آبادان علاوه بر تأمین نیاز بازارهای داخلی، ظرفیت بسیار مناسبی برای صادرات به بازارهای هدف خارجی دارد که کیفیت، سلامت و بازارپسندی محصول نقش مستقیمی در ارتقای ارزش اقتصادی آن ایفا خواهد کرد.
مدیر جهاد کشاورزی آبادان با تأکید بر لزوم برداشت اصولی بیان کرد: به نخلداران توصیه میشود با رعایت دقیق اصول بهداشتی و فنی در زمان چینش، از آسیبدیدگی محصول و افزایش ضایعات جلوگیری به عمل آورند.
وی در پایان تصریح کرد: رعایت شیوهنامههای بهداشتی در برداشت، حمل استاندارد و حفظ کیفیت ظاهری و بافتی خرما، بستر مناسبی را برای عرضه موفقتر در بازارهای جهانی و افزایش درآمد بهرهبرداران این بخش فراهم میسازد.
ضرورت راهاندازی مراکز تخصصی فناوری
یک کارشناس و تحلیلگر کسبوکار با تحلیل ساختار اقتصادی مناطق متکی به کشاورزی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: توسعه پایدار در مناطقی مانند آبادان که اقتصاد بومی آنها با نخل گره خورده است، جز از مسیر تغییر ساختارهای خامفروشی و هدایت آن به سوی صنایع تکمیلی عبور نمیکند زیرا فروش فلهای و بدون فرآوری خرما حاشیه سود اصلی را نصیب واسطهها میکند و دسترنج اصلی کشاورز را به حداقل میرساند.
صادق مجدم افزود: راهاندازی خطوط مدرن تبدیل و فرآوری خرما نظیر تولید شیره، خمیر خرما، قند طبیعی، خوراک دام از ضایعات و بستهبندیهای بهداشتی با استانداردهای صادراتی، نخستین گام در خلق ارزش افزوده پایدار برای این محصول استراتژیک است. در کنار این موضوع، گردشگری کشاورزی در فصول گردهافشانی و بهویژه هنگام برداشت محصول، تجربهای منحصربهفرد است که میتواند به ورود جریان نقدی جدید، رونق بومگردیها و فروش مستقیم محصولات محلی به گردشگران منجر شود.
وی با اشاره به لزوم اتکا به فناوریهای جدید توضیح داد: احداث مراکز تخصصی رشد و دانشگاههای کاربردی در زمینه خرما و نخیلات در خود منطقه آبادان از ضرورتهای مبرم است. این مراکز میتوانند با پژوهش در حوزه اصلاح نژاد ارقام مقاوم به شوری و خشکی، توسعه روشهای نوین آبیاری، بهینهسازی سامانههای لجستیک و انبارداری سرد و ابزارهای مارکتینگ دیجیتال، فرآیند صادرات را متحول سازند.
این کارشناس کسبوکار تصریح کرد: تا زمانی که زنجیره تأمین خرما از مزرعه تا قفسههای بینالمللی با ابزارهای نوین بازاریابی و پلتفرمهای تجارت الکترونیک یکپارچه نشود، این محصول بومی جایگاه واقعی خود را در اقتصاد ملی و منطقهای باز نخواهد یافت و ایجاد نهادهای حمایتی و شتابدهندههای استانی برای حمایت از طرحهای فناورانه جوانان در حوزه صنایع خرما، پیششرط قطعی شکوفایی این بخش خواهد بود.
امید به بازآفرینی طلای قهوهای در نخلستانهای اروند
نخلستانهای آبادان گنجینهای زنده از همت و اصالت تاریخی هستند که با وجود تمامی آسیبهای گذشته، ظرفیت بالایی برای بازتولید حیات اقتصادی و درخشش در سطح بینالمللی دارند. رسیدن به این افق روشن، در گرو دوری از الگوهای سنتی ناکارآمد و تمرکز عملیاتی بر تکمیل زنجیره ارزش، ارتقای استانداردهای بستهبندی، آموزش روشهای نوین به نخلداران و جذب سرمایههای هوشمند در بخش صنایع تبدیلی است تا شیرینی دسترنج کشاورزان به کام خود منطقه بازگردد.
اکنون که ارادهای عمومی در میان جوانان، جامعه محلی و فعالان اقتصادی برای احیای این سرمایه مادری شکل گرفته، وظیفه مدیران اجرایی است که بسترهای زیرساختی را برای تجاریسازی واقعی و تبدیل رویدادها به دستاوردهای ملموس فراهم آورند؛ چراکه با هدایت درست ظرفیتها و تلفیق دانش روز با تجربه بومی، نخلهای سرسبز دیار اروند بار دیگر نماد آبادانی و بالندگی بیپایان جنوب خواهند بود.
نظر شما