خبرگزاری مهر، گروه استانها: هنر و ادبیات در بزنگاههای مهم و سرنوشتساز اجتماعی، همواره نقشی فراتر از یک فعالیت فرهنگی داشتهاند و به عنوان زبان مشترک جامعه برای بیان احساسات، امیدها و دغدغهها عمل کردهاند.
در شرایط جنگ و بحران، آثار هنری و ادبی میتوانند با تقویت روحیه جمعی، افزایش امید و بازنمایی ارزشهای انسانی، به افزایش تابآوری اجتماعی کمک کنند و زمینه همبستگی بیشتر مردم را فراهم آورند.
شعر، داستان، نقاشی، موسیقی، تئاتر و دیگر شاخههای هنری میتوانند شور و حال مردم، عواطف اجتماعی، نگرانیها، امیدها و تجربههای یک دوره حساس را برای نسلهای آینده به یادگار بگذارند.
در همین راستا، خبرنگار مهر به بررسی نقش ادبیات و فرهنگ مقاومت در جنگ تحمیلی رمضان و ضرورت بهرهگیری از ظرفیت هنر مقاومت در شرایط امروز جامعه پرداخته است، موضوعی که از نگاه فعالان فرهنگی و هنری، نیازمند توجه بیشتر، حمایت از هنرمندان و تولید آثاری متناسب با دغدغههای جامعه و نسل جوان است.
هنر مقاومت، روایتگر امید و ایستادگی جامعه است
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان محلات در گفتگو با خبرنگار مهر درمورد اهمیت و نقش هنر پدر افزایش تاب آوری اجتماعی و مقاومت اظهار کرد: بدون تردید فرهنگ مقاومت در هر سرزمینی رمز موفقیت مردمان آن سرزمین در مقابله با دشمنان بوده است و سرزمین ایران اسلامی نیز در موقعیتهای مختلف، از جمله دوران هشت سال دفاع مقدس، جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی رمضان با تکیه بر همین روحیه مقاومت و ایثار توانست بر دشمنان پیروز شود.
حمید صادقی افزود: هنر در شرایط بحران و نبرد، نقش مهمی در افزایش روحیه، امید و تابآوری اجتماعی مردم دارد چراکه با زبان مؤثر خود میتواند ارزشهای ایثار و مقاومت را در جامعه پررنگتر کند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی محلات با اشاره به برنامههای این اداره در زمینه ترویج هنر مقاومت بیان کرد: اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی محلات همواره به دنبال ترویج فرهنگ مقاومت در سطح شهرستان با بهرهگیری از ظرفیت هنر و فرهنگ بوده است و در این مسیر برنامههای مختلفی اجرا و پیشبینی شده است.
صادقی ادامه داد: هنرمندان دارای تریبونی بسیار مؤثر برای نقشآفرینی در جامعه هستند، مردم هنر را دوست دارند و از آن الگو میگیرند، برخی از هنرمندان متعهد و توانمند شهرستان محلات نیز از آغاز جنگ رمضان با فعالیتهای هدفمند و موثر، در مسیر روایت ایستادگی و مقاومت مردم گام برداشتهاند.
وی با بیان اینکه همه رشتههای هنری میتوانند در تقویت فرهنگ مقاومت اثرگذار باشند، گفت: سینما، تئاتر، موسیقی، شعر و هنرهای تجسمی هرکدام با توجه به نوع مخاطب خود میتوانند پیام مقاومت را منتقل کنند و تنوع رشتههای هنری سبب میشود سلایق مختلف جامعه پوشش داده شود.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی محلات افزود: در طول جنگ رمضان، آثار ارزشمند و فاخر بسیاری در سطح کشور توسط هنرمندان اصیل و انقلابی تولید و منتشر شد که تأثیر زیادی در جامعه داشت که از جمله آن اشعار زیبایی را می توان اشاره کرد که سروده شد و توسط گروههای سرود یا مداحان اجرا شد و مورد استقبال عموم مردم قرار گرفت.
صادقی درباره حمایت از هنرمندان فعال در حوزه مقاومت بیان کرد: هر هنرمندی که در عرصههای انقلاب و ایران عزیز فعالیت کند، باید با حمایت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بتواند مسیر خود را به نتیجه برساند، همچنین در این زمینه کانون بسیج هنرمندان نیز نقش مهمی ایفا می کند.
وی نقش هنر و رسانه را در مقابله با جنگ روایتها مهم دانست و گفت: امروز رسانه در شرایط بحرانی و خاص، نقش تعیینکنندهای دارد، رسانههای فعال و متعهد باید در کوتاهترین زمان، روایت صحیح و واقعی را با زبانی هنرمندانه و دقیق به مردم منتقل کنند چراکه در غیر این صورت، دشمن با روایتهای نادرست خود تلاش میکند افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی محلات درباره برنامههای فرهنگی برای نسل نوجوان و جوان نیز گفت: تئاتر خیابانی یکی از هنرهای تأثیرگذار و مورد توجه امروز است و در همین راستا با همکاری گروههای مختلف و حمایت کانون بسیج هنرمندان محلات، برنامههایی برای آشنایی نسل جوان با فرهنگ ایثار و مقاومت پیشبینی و اجرا شده است.
صادقی گفت: از آغاز جنگ رمضان، با برنامهریزی انجام شده، برنامههای متنوعی بهویژه برای تجمعات شبانه شهر محلات در نظر گرفته شد که اجرای تئاترهای خیابانی، اجرای زنده تابلوهای بزرگ نقاشی و خوشنویسی با موضوع ایثار، شهادت و مقاومت، نقالی، شاهنامهخوانیهای حماسی و اجرای سرود از جمله این برنامهها بوده است که با استقبال خوب عمومی همراه بود.
وی با تأکید بر نقش رسانهها در معرفی آثار هنری مرتبط با مقاومت گفت: همه اقدامات فرهنگی و هنری با همراهی رسانهها به نتیجه میرسد، یک برنامه فرهنگی یا اثر فاخر هنری اگر توسط خبرنگاران و رسانهها انعکاس پیدا نکند، بازخورد لازم را در جامعه نخواهد داشت که رسانههای فعال شهرستان محلات در این مدت این وظیفه مهم را به خوبی انجام دادهاند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان محلات گفت: چنانچه استعداد و هنری در وجود انسان به امانت گذاشته شده، رسالت هنرمند این است که این هنر را در مسیر دفاع و صیانت از سرزمین و ارزشهای دینی به کار گیرد و هنرمندان وقتشناس و نکتهسنج در موقعیتهای حساس، وظیفه خود را در حد توان انجام خواهند داد.
شناخت مخاطب و توجه به نیاز روز رمز ماندگاری هنر و ادبیات مقاومت
استاد دانشگاه، نویسنده و فعال ادبی، هنری شهرستان محلات در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت : هنر و ادبیات همواره از مهمترین ابزارهای انتقال مفاهیم، ارزشها و تجربههای تاریخی ملتها بودهاند و در حوزه مقاومت نیز میتوانند نقش مؤثری در روایت ایستادگی، امید و هویت اجتماعی ایفا کنند، اما این اثرگذاری نیازمند شناخت دقیق مخاطب و توجه به شرایط و نیاز فرهنگی جامعه است.
سید هاشم حسینیمقدم بیان کرد: در تأثیرگذاری ادبیات بر توانمندسازی مخاطبان تردیدی وجود ندارد، چراکه ادبیات میتواند اندیشه، احساس و نگاه انسان را شکل دهد، اما متأسفانه به دلیل کاهش توجه نسل جوان به کتاب، کتابخوانی و متون نوشتاری، ارتباط بخشی از این نسل با ادبیات کمرنگ شده و نوعی بیتفاوتی نسبت به آثار ادبی شکل گرفته است.
وی افزود: ادبیات مقاومت و هنر متعهد، زمانی میتوانند در جامعه اثرگذار باشند که بتوانند با مخاطب ارتباط واقعی برقرار کنند، امروز یکی از چالشهای اصلی، تغییر مرجعهای فرهنگی نسل جوان است، بنابراین پیش از تولید اثر باید اعتماد مخاطب بازسازی شود و هنرمند و نویسنده بتواند با زبان قابل فهم و نزدیک به دغدغههای جامعه با مخاطب سخن بگوید.
این نویسنده و فعال هنر و ادبیات شهرستان محلات ادامه داد: در تولید آثار هنری و ادبی مرتبط با مقاومت، باید از نگاههای محدود و قالبهای تکراری فاصله گرفت، زیرا اگر اثر هنری نتواند با احساس، تجربه و واقعیت زندگی مخاطب پیوند برقرار کند، نهتنها تأثیر لازم را نخواهد داشت، بلکه ممکن است باعث فاصله گرفتن مخاطب از پیام اثر شود.
حسینیمقدم با اشاره به وضعیت تولید آثار هنری و ادبی در حوزه مقاومت گفت: در این زمینه تحول چشمگیری مشاهده نمیکنم و گاهی شاهد تکرار موضوعات و شیوههای گذشته هستیم که این مسئله تا حد زیادی به نبود شناخت کافی از نسل جوان بازمیگردد، هنرمند باید بداند مخاطب امروز چه دغدغهای دارد و چه موضوعاتی برای او پذیرفته و قابل لمس است، چراکه میان آنچه یک نسل به عنوان باور پذیرفته است و آنچه نسل دیگر میپذیرد، تفاوت وجود دارد.
وی تصریح کرد: هنرمندان، شاعران و نویسندگان باید واقعیتهای جامعه را ببینند و از نگاههای صرفاً ایدئولوژیک در تولید آثار هنری و ادبی پرهیز کنند، هنر زمانی ماندگار میشود که علاوه بر داشتن پیام، از زیباییشناسی، صداقت و شناخت انسان امروز برخوردار باشد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه شعر، داستان، موسیقی، نمایش و هنرهای تجسمی ظرفیت بالایی برای انتقال مفاهیم مقاومت دارند، گفت: همه این رشتهها در صورت برخورداری از محتوای مناسب و شیوه ارائه درست میتوانند تأثیرگذار باشند، اما کاهش استقبال مخاطبان جوان و نوجوان، نبود امکانات مناسب و کمبود حمایت و مشوقها، بهویژه برای فعالیتهای فرهنگی و هنری مرتبط با نسل جوان، از موانع جدی در این مسیر است.
حسینیمقدم درباره ضرورت حمایت از هنرمندان و نویسندگان فعال در حوزه مقاومت اظهار کرد: تولید اثر فاخر نیازمند فراهم بودن زیرساختها و امکانات است، متأسفانه در بسیاری از موارد حمایتهای مادی و امکانات لازم برای هنرمندان وجود ندارد و بدون فراهم کردن زمینه مناسب، انتظار خلق آثار ماندگار دشوار خواهد بود.
وی تاکید کرد: آثار هنری و ادبیات مقاومت باید بتوانند علاوه بر حفظ ارزشها و روایت تجربههای تاریخی، با نسل امروز نیز گفتگو کنند، آینده این حوزه در گرو حمایت از هنرمندان، شناخت مخاطب و خلق آثاری است که هم از نظر هنری ارزشمند باشند و هم بتوانند با جامعه به ویژه نسل جدیو ارتباط برقرار کنند.
هنر در روزهای سخت، زبان امید، مقاومت و آرامش جامعه است
هنرمند نقاش حوزه مقاومت در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: هنر در شرایط دشوار و بحرانی میتواند بهعنوان پناهگاهی برای روح انسان عمل کند و با ایجاد امید، آرامش و انتقال مفاهیم ارزشمند، نقش مهمی در افزایش تابآوری اجتماعی ایفا کند.
فاطمه کرمانی افزود: در شرایط جنگی، هنر میتواند فضایی برای بیان احساسات، کاهش اضطراب و بازسازی روحیه جامعه فراهم کند. فعالیتهایی مانند نقاشی، موسیقی، تئاتر و نویسندگی به افراد کمک میکند تا تجربهها و احساسات خود را بیان کنند و از این طریق با فشارهای روحی ناشی از بحران مقابله کنند.
وی گفت: هنر در دوران جنگ همواره نقش مهمی در شکلدهی به افکار عمومی داشته است و آثار هنری و تبلیغاتی میتوانند در روایت رویدادها، تقویت روحیه مردم، ایجاد همبستگی اجتماعی و انتقال پیامهای مرتبط با مقاومت و ایستادگی نقشآفرین باشند.
این هنرمند حوزه مقاومت با اشاره به اهمیت حفظ ارزشهای فرهنگی و دینی در جامعه بیان کرد: فرهنگ نماز یکی از عناصر مهم جامعه اسلامی است و دشمن تلاش میکند با تضعیف این فرهنگ، ارتباط معنوی و روحی جامعه را کاهش دهد همچنین هنر میتواند با زبان اثرگذار خود در معرفی و تقویت این ارزشها نقش مهمی داشته باشد.
کرمانی با اشاره به نقش هنرهای تجسمی در شرایط بحرانی گفت: هنرهای تجسمی در این ایام نقش پررنگی در فضای عمومی جامعه ایفا کردهاند؛ از طراحی پوسترها و کاریکاتورها گرفته تا دیوارنگارهها، تصویرسازیها و آثار گرافیکی که در تجمعات مردمی و فضای مجازی بازتاب گستردهای داشتهاند.
وی ادامه داد: بسیاری از این آثار توانستهاند مفاهیمی مانند مقاومت، هویت ملی، ایستادگی و وحدت را در قالبی هنری به مخاطبان منتقل کنند و حتی به نمادهایی برای ثبت و روایت یک دوره تاریخی تبدیل شوند، اهمیت این آثار از آن جهت بیشتر است که تصویر و هنر از مؤثرترین ابزارهای شکلدهی به افکار عمومی و ثبت حافظه تاریخی ملتها به شمار میروند.
نقاش فعال در حوزه مقاومت شهرستان خمین با تأکید بر ضرورت حمایت از هنرمندان گفت: برای توسعه فرهنگ و هنر، نیازمند رویکردی جامع و همهجانبه هستیم. هنرمندان به عنوان پیشگامان خلق آثار فرهنگی و هنری، برای ادامه مسیر خود نیازمند حمایت هستند.
کرمانی گفت: ارائه تسهیلات مالی، ایجاد فضاهای مناسب برای تولید و عرضه آثار هنری و گسترش حمایتهای بیمهای از جمله اقداماتی است که میتواند زمینه فعالیت بیشتر هنرمندان را فراهم کند و به تولید آثار ارزشمند فرهنگی و هنری در حوزه مقاومت کمک کند.
وی تاکید کرد: هنر زمانی میتواند نقش واقعی خود را در جامعه ایفا کند که علاوه بر برخورداری از خلاقیت و پیام، مورد حمایت قرار گیرد و هنرمندان فرصت داشته باشند دغدغهها و ارزشهای جامعه را با زبان هنر به تصویر بکشند.
نظر شما