خبرگزاری مهر، گروه استانها: نخلستانهای بوشهر در روزهایی که برداشت خرما در بخشهایی از استان جریان دارد، بار دیگر اهمیت یکی از مهمترین محصولات کشاورزی و اقتصادی استان را یادآوری میکنند؛ محصولی که علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی، ظرفیت قابل توجهی برای صادرات و ارزآوری دارد و بخش مهمی از معیشت خانوارهای روستایی و نخلداران استان به آن وابسته است.
بوشهر با برخورداری از بیش از ۴۱ هزار هکتار نخیلات، یکی از قطبهای مهم تولید خرمای کشور محسوب میشود. بر اساس آمار جهاد کشاورزی، دشتستان با در اختیار داشتن حدود ۷۵ درصد سطح نخیلات استان، قطب اصلی تولید خرما در بوشهر است و شهرستانهای تنگستان، جم، دشتی، بوشهر و گناوه نیز در رتبههای بعدی قرار دارند.
تنوع ارقام خرما نیز یکی دیگر از ظرفیتهای این استان است. کبکاب و زاهدی از مهمترین ارقام تولیدی بوشهر هستند و در کنار آنها ارقام دیگری مانند شهابی، خاصویی، شکر و خنیزی نیز در نخلستانهای استان تولید میشود. کبکاب سهم عمده تولید را در اختیار دارد و به دلیل ویژگیهای محصول، یکی از ارقام شاخص خرمای بوشهر به شمار میرود.
برآوردهای امسال از افزایش تولید حکایت دارد و پیشبینی میشود مجموع تولید محصول نخیلات استان در سال جاری به حدود ۲۳۰ هزار تن برسد که نسبت به سال گذشته افزایش دارد. از این میزان حدود ۸۰ هزار تن مربوط به خارک و رطب و حدود ۱۵۰ هزار تن مربوط به خرمای کامل برآورد شده است.
افزایش تولید، در عین حال ضرورت توسعه بازار را دوچندان میکند. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که رونق تولید زمانی میتواند به بهبود واقعی وضعیت نخلداران منجر شود که محصول پس از برداشت، مسیر مناسبی برای عرضه، فرآوری، بستهبندی و صادرات داشته باشد.
به گفته مسئولان بخش کشاورزی استان، در حال حاضر بازار سال گذشته وضعیت مناسبی داشته و موجودی خرما در انبارها نیز محدود است؛ موضوعی که میتواند زمینه مناسبی برای عرضه محصول جدید فراهم کند.
در چنین شرایطی، سیاستهای تسهیل صادرات میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند. تصمیم اخیر درباره خروج خرما از فهرست محصولات مشمول عوارض آب مجازی و معافیت آن از عوارض صادراتی، در کنار امکان استفاده صادرکنندگان از برخی تسهیلات تجاری، فرصت تازهای را برای حضور بیشتر خرمای بوشهر در بازارهای هدف خارجی ایجاد کرده است.
تولید ۲۳۰ هزار تن محصول نخیلات در بوشهر
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر از افزایش تولید نخیلات استان در سال جاری خبر داد و گفت: پیشبینی میشود امسال حدود ۲۳۰ هزار تن محصول از نخیلات استان برداشت شود که نسبت به سال گذشته حدود ۲۰ هزار تن افزایش خواهد داشت.
مرتضی بحرانی با اشاره به برداشت ۵۰ هزار تن خارک و رطب از نخیلات استان، افزود: سطح قابل توجه نخیلات و پراکندگی آن در شهرستانهای مختلف استان، ظرفیت مهمی برای توسعه زنجیره ارزش خرما ایجاد کرده است.
وی تاکید کرد: حدود ۴۰ هزار هکتار از اراضی باغی استان به نخیلات اختصاص دارد و بیش از ۶ میلیون اصله نخل در بوشهر وجود دارد و سالانه ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار تن محصول برداشت میشود.
بحرانی بیان کرد: کبکاب و زاهدی مهمترین ارقام تولیدی استان هستند و بخش قابل توجهی از محصول بوشهر را تشکیل میدهند.
در کنار بازار داخلی، محصولات نخیلات استان به بازارهایی در آسیای میانه، روسیه، هند، پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز راه پیدا کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد ظرفیت صادراتی خرمای بوشهر از قبل وجود داشته و اکنون مسئله اصلی، توسعه و تثبیت این بازارها است.
بر اساس برآوردهای منتشرشده از سوی جهاد کشاورزی، از مجموع تولید امسال حدود ۴۵ هزار تن محصول نخیلات میتواند به بازارهای خارجی صادر شود. این رقم در مقایسه با کل تولید، نشان میدهد هنوز ظرفیت قابل توجهی برای افزایش سهم صادرات و توسعه بازارهای بینالمللی وجود دارد.
دغدغه اصلی نخلداران، فروش محصول است
نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه بوشهر در تولید خرما، اظهار کرد: استان بوشهر یکی از مراکز مهم تولید خرما است و تلاش زیادی شده تا یکی از مهمترین دغدغههای کشاورزان این استان یعنی فروش محصول، برطرف شود.
ابراهیم رضایی افزود: طی سالهای اخیر با مجموعه اقداماتی که صورت گرفته، هم ورود به بازارهای خارجی و هم تقویت بازارهای داخلی دنبال شده و شاهد رضایتمندی بیشتر کشاورزان از وضعیت فروش هستیم.
باید فاصله میان نرخی که محصول از کشاورز خریداری میشود و قیمتی که در بازار و فروشگاهها به دست مصرفکننده میرسد، کاهش پیدا کند تا سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول نصیب تولیدکننده و نخلدار شود وی ادامه داد: خوشبختانه میزان محصولی که از سال قبل باقی مانده بسیار ناچیز است و بخش عمده خرما به فروش رسیده و امسال نیز شاهد بازار خوبی هستیم.
نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: تلاش میکنیم ضمن حضور بیشتر خرمای بوشهر در بازارهای داخلی، زمینه حضور گستردهتر این محصول در بازارهای صادراتی نیز فراهم شود تا کشاورزان سود اصلی را از فروش محصول خود به دست آورند.
رضایی تأکید کرد: باید فاصله میان نرخی که محصول از کشاورز خریداری میشود و قیمتی که در بازار و فروشگاهها به دست مصرفکننده میرسد، کاهش پیدا کند تا سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول نصیب تولیدکننده و نخلدار شود.
تسهیل صادرات خرما از جمله موضوعاتی است که رضایی در سالهای گذشته نیز بر آن تأکید کرده و بر ضرورت استفاده از ظرفیت دستگاه دیپلماسی برای باز کردن بازارهای خارجی محصولات دشتستان و استان بوشهر تأکید داشته است.
خرمای بوشهر از عوارض صادراتی معاف شد
معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت ادارهکل صنعت، معدن و تجارت استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: با تصمیمات جدید، پنج محصول باغی شامل خرما، پسته، انجیر، انگور و چای از فهرست کالاهای مشمول عوارض آب مجازی خارج شدهاند و از پرداخت این عوارض صادراتی معاف شدهاند.
ابوالقاسم محمدزاده افزود: این تصمیم در چارچوب تکالیف قانونی برنامه هفتم پیشرفت و آییننامههای مرتبط با قانون بودجه اتخاذ شده و پس از ابلاغ سازمان توسعه تجارت ایران و مکاتبات وزارت جهاد کشاورزی، گمرکات کشور موظف به رعایت آن و تسهیل فرآیند صادرات این محصولات هستند.
معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت ادارهکل صمت استان بوشهر ادامه داد: بر این اساس، صادرات خرما از پرداخت عوارض صادراتی موضوع آب مجازی معاف است و فعالان تجاری میتوانند با شرایط آسانتری نسبت به عرضه این محصول در بازارهای هدف اقدام کنند.
محمدزاده همچنین از فراهم شدن برخی تسهیلات تجاری برای صادرکنندگان خرما خبر داد و گفت: صادرکنندگان خرما میتوانند در قبال صادرات محصول، به صورت تهاتر نسبت به واردات اقلام مجاز اقدام کنند و در این فرآیند مکلف به ارائه ارز در تالار دوم نیستند.
وی هدف از این تصمیمات را حمایت از صادرات محصولات کشاورزی و توسعه صادرات غیرنفتی عنوان کرد و افزود: رفع موانع صادراتی میتواند به تولیدکنندگان و صادرکنندگان استان کمک کند تا با قدرت بیشتری در بازارهای بینالمللی حضور پیدا کنند.
فرصت صادراتی که نباید از دست برود
خرمای بوشهر امروز در نقطهای قرار گرفته است که از یک سو تولید آن افزایش یافته و از سوی دیگر، با معافیت از عوارض صادراتی، بخشی از موانع حضور آن در بازارهای خارجی کاهش پیدا کرده است. همزمان، کاهش موجودی محصول سال گذشته و وجود بازارهای شناختهشده در کشورهای مختلف میتواند شرایط مناسبی برای توسعه صادرات ایجاد کند.
با این حال، تبدیل این ظرفیت به درآمد بیشتر برای نخلداران، صرفاً با افزایش تولید یا حذف عوارض صادراتی محقق نمیشود. تکمیل زنجیره فرآوری و بستهبندی، ایجاد برندهای صادراتی، شناسایی بازارهای جدید، ثبات مقررات صادراتی، توسعه زیرساختهای نگهداری و حملونقل و کاهش فاصله قیمت مزرعه تا بازار، عواملی هستند که میتوانند سهم تولیدکننده از ارزش نهایی خرما را افزایش دهند.
اکنون که محصول جدید وارد بازار میشود، استفاده از فرصت ایجادشده برای توسعه صادرات اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا موفقیت در فروش خارجی نه تنها به تخلیه بازار و جلوگیری از انباشت محصول کمک میکند، بلکه میتواند ارزآوری، اشتغال و درآمد پایدارتر را برای یکی از مهمترین بخشهای کشاورزی استان بوشهر به همراه داشته باشد.
نظر شما