به گزارش خبرنگار مهر، آیین اختتامیه سومین دوره جایزه ادبی شهید حدادیان با حضور خانواده شهید و محسن شاهرضایی و معصومه رامهرمزی در خبرگزاری مهر برگزار شد.
در ابتدای برنامه فرهاد حدادیان، پدر شهید محمدحسین حدادیان با قدردانی از نویسندگان، داوران و اهالی رسانه که در مسیر این جایزه همراه بودهاند، گفت: فرقههای ضاله جریان پیچیدهای هستند و هر کسی حاضر نیست درباره آنها قلم بزند یا در این عرصه حضور پیدا کند.
وی با اشاره به چرایی ورود خانواده شهید محمدحسین حدادیان به این عرصه افزود: بسیاری از خانوادههایی که فرزندشان به شهادت میرسد، پس از گذشت چند سال و برگزاری چند مراسم سالگرد، دیگر کمتر درگیر این موضوع هستند؛ اما ورود ما به این عرصه از سر یک تکلیف بود که رهبر شهیدمان بر عهده ما گذاشت.
حدادیان ادامه داد: شبی که رهبر معظم انقلاب به منزل ما آمدند، چند نکته را مطرح کردند که یکی از آنها این بود که پس از شهادت یک شهید، پرچم مبارزه و راه آن شهید به خانواده او سپرده میشود. ما نیز بر همین اساس تصمیم گرفتیم در زمینه فرقههای ضاله تحقیق کنیم و این مسیر را ادامه دهیم.
وی با اشاره به برگزاری سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان گفت: در ابتدا قرار بود تحقیق کوتاه و مختصری در این زمینه داشته باشیم، اما با همراهی شما عزیزان توانستیم این مسیر را ادامه دهیم و قدمهای بیشتری برداریم.
حدادیان با قدردانی از نویسندگان و افرادی که در این حوزه قلم زدهاند، اظهار کرد: از تکتک کسانی که در این عرصه حضور پیدا کردند و درباره این موضوع نوشتند تشکر میکنم؛ همچنین از افرادی که شاید تاکنون آنها را از نزدیک ندیدهایم اما در فضای مجازی و دیگر عرصهها در کنار ما بودند، قدردانی میکنم.
وی در پایان گفت: یقین داشته باشید هر قدمی که برای شهدا بردارید، بیپاسخ نمیماند.
شهادت محمدحسین باید جریانساز میشد
فاطمه تاجیک، مادر شهید محمدحسین حدادیان، در اختتامیه سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان، با تسلیت شهادت رهبر انقلاب، گفت: اگرچه به ظاهر وجود مبارک ایشان را در میان خود نداریم، اما حقیقت این است که روح ایشان همچنان حاکم است و پیروزیهای اخیر ایران قطعاً از دعای ایشان بهرهمند بوده است.
وی همچنین قدرت و اقتدار ایران را مایه افتخار ایرانیان دانست و افزود: این عزت و اقتدار را به همه ایرانیان داخل و خارج از کشور تبریک میگویم و امیدوارم روزبهروز بر قدرت ایران افزوده شود و به لطف خدا به منزل مقصود برسیم.
تاجیک درباره برگزاری جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان اظهار کرد: این جشنواره به عنایت و هدایت خود شهید شکل گرفت تا یاد او زنده بماند. محمدحسین پیش از شهادت بارها به من میگفت شهادت خوب است، اما نه اینکه فردی گلولهای بخورد و همهچیز تمام شود؛ شهادت زمانی ارزشمند است که جریانساز باشد و بتواند در جامعه تحول ایجاد کند.
مادر شهید حدادیان ادامه داد: به لطف خدا دیدیم که شهادت محمدحسین در زندگی فردی و اجتماعی افراد اثر گذاشت و یکی از برکات خون او، ایجاد همین جشنواره ادبی بود.
وی با تأکید بر اهمیت کتاب و مطالعه در مقابله با جهل و تاریکی گفت: انسان با آسیبهایی که از جهل و تاریکی میبیند، برای مبارزه با آن به سلاح نیاز دارد و بهترین سلاح در این مسیر، کتاب و مطالعه است.
تاجیک در ادامه از نویسندگان و فعالان رسانهای خواست نگاه خود به شهدا را از یک وظیفه کاری فراتر ببرند و گفت: از همه عزیزانی که دست به قلم دارند یا در خبرگزاریها فعالیت میکنند، به عنوان مادر شهید خواهش میکنم وقتی به شهید میرسید، تنها با نگاه یک خبر یا مسئولیت کاری به آن نپردازید؛ بلکه آن را یک وظیفه بدانید، چراکه همه ما مدیون خون شهدا هستیم و برای ادای این دین باید در مسیر شهید و شهادت قدم برداریم.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: بهزودی شاهد غلبه ایران بر ظلم، تاریکی، جهل، استبداد و استکبار باشیم.
در کنار آثار ادبی شهدا، به پژوهشهای تاریخی هم توجه شود
معصومه رامهرمزی، مهمان ویژه اختتامیه سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان، گفت: هرکدام از شهدا میتوانند جریانساز باشند و یک موضوع را در جامعه رقم بزنند. در کنار تلاش نویسنده و قلم او، عنایت خود شهدا نیز در شکلگیری و اثرگذاری این آثار مؤثر است.
وی با اشاره به تجربه خود در نگارش کتاب شهدا افزود: این کتابها برخی به چاپهای متعدد، از جمله چاپ هفتاد و هشتاد میرسد، اما واقعاً معتقدم این موفقیت تنها حاصل قلم من نیست، بلکه عنایت خود شهیده و اثرگذاری شهداست. آنها آنقدر بزرگوار و اثرگذار هستند که اگر ما یک قدم برای روایتشان برداریم، خودشان زمینه ادامه مسیر را فراهم میکنند.
رامهرمزی با اشاره به ویژگیهای خاص شهید محمدحسین حدادیان اظهار کرد: موضوع فرقهها در ارتباط با این شهید، مسئلهای مهم است؛ چراکه این موضوع سابقهای طولانی در تاریخ ما دارد و بهویژه از دوره قاجار به بعد، جامعه ایران همواره با تهدیدهایی از این جنس مواجه بوده است. به همین دلیل، این موضوع را مسئلهای مهم و عمیق میدانم.
مهمان ویژه این نشست پیشنهاد کرد در کنار آثار ادبی، به تولید آثار پژوهشی نیز توجه بیشتری شود و گفت: امیدوارم در آینده پژوهشهای تاریخی درباره این موضوع در جشنواره مورد توجه قرار گیرد تا جوانان بدانند اتفاقاتی که امروز با آن مواجه هستیم، ریشه در کجا دارد و به چه دورهای بازمیگردد.
وی ادامه داد: این جریان سالهاست به شکلی خزنده و آرام پیش میرود و در برخی موارد به دنبال ایجاد انحراف است؛ بنابراین باید به پژوهشهای تاریخی و علمی در این حوزه توجه جدی شود.
رامهرمزی افزود: اگر چنین رویکردی در جشنواره شکل بگیرد، علاوه بر آثار ادبی، میتوان دانشگاهیان، استادان و پژوهشگرانی را که در حوزههای علمی و آکادمیک فعالیت میکنند نیز به جشنواره جذب کرد و در نهایت به همان هدفی رسید که مادر شهید بهدرستی به آن اشاره کردند؛ یعنی مقابله با جهل از مسیر آگاهی و شناخت.
موضوع فرقههای نوظهور نیازمند کار پژوهشی جدی است
محسن شاهرضایی، پژوهشگر ادبیات پایداری، در اختتامیه سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان، با اشاره به ویژگی این جایزه گفت: موضوع شهید محمدحسین حدادیان و فعالیتهای هنری و ادبی شکلگرفته پیرامون آن، ظرفیت برگزاری نشستهای علمی و تخصصیتر با زمان بیشتری را دارد.
وی با اشاره به مردمی و غیردولتی بودن این جایزه افزود: یکی از نکات قابل توجه این است که این جشنواره یک حرکت صرفاً دولتی نیست و از سوی یک مجموعه مردمی دنبال میشود. باید درباره این مسئله تأمل کرد که چرا چنین حرکتهای مردمی، خصوصی و غیرانتفاعی به معنای واقعی کلمه در حوزه فرهنگ کمتر شکل میگیرند و چرا دیگران وارد این میدان نمیشوند.
شاهرضایی همچنین بر ضرورت ورود موضوع فرقهها به فضای دانشگاهی و نخبگانی تأکید کرد و گفت: به دلیل شغلم با نخبگان کشور، بهویژه جوانان و دانشجویان، ارتباط دارم و معتقدم موضوع عرفانهای نوظهور و جریانهای انحرافی باید در فضای دانشگاهی جدیتر بررسی شود.
این پژوهشگر ادبیات پایداری با تفکیک عرفان اسلامی اصیل از جریانهای مدعی اظهار کرد: همانطور که در هر حوزهای میان اصل و بدل باید تفاوت قائل شد، باید میان عرفان اسلامی اصیل که ریشه در آموزههای ائمه دارد و جریانهای نوظهور و مدعی عرفان نیز تمایز گذاشت.
وی ادامه داد: بخش مهمی از سرمایه فرهنگی، ادبی، هویتی و تمدنی ما به ادبیات عرفانی بازمیگردد و دانشگاهیان و دانشجویان باید بتوانند این میراث اصیل را از جریانهای نوظهور و مدعی که با بهرهگیری از مفاهیم اصیل شکل گرفتهاند، تشخیص دهند.
شاهرضایی این مسئله را نیازمند پژوهش جدی دانست و گفت: این موضوع پیش از آنکه صرفاً به کار هنری نیاز داشته باشد، پژوهش میطلبد و پس از انجام کار پژوهشی میتوان با استفاده از هنر و ابزار قلم، یافتهها را به جامعه منتقل و درباره آن آگاهی ایجاد کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیتهای مهری غلامپور، دبیر جایزه، و تیم برگزارکننده، گفت: شاهد تلاشهای مخلصانه خانم غلامپور و تیم ایشان برای شهید حدادیان بودهام و اکنون که این جایزه به سومین دوره خود رسیده، به نظر میرسد ظرفیت خوبی برای شکلگیری یک شبکه از نویسندگان و هنرمندانی که در سراسر کشور با این موضوع فعالیت میکنند، وجود دارد.
این پژوهشگر ادبیات پایداری ادامه داد: اکنون جمعی از نویسندگان و هنرمندان در نقاط مختلف کشور با موضوع شهید و فرقهها فعالیت میکنند و میتوان از این ظرفیت برای ایجاد یک شبکه فعال و مستمر بهره گرفت.
شاهرضایی در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ موضوع اصلی جایزه گفت: درست است که جنگ رمضان، جنگ ۱۲روزه و موضوعات دیگر نیز میتوانند دستمایه تولید آثار ادبی و هنری قرار گیرند، اما نباید موضوع اصلی این شهید و این جشنواره فراموش شود.
وی افزود: این شهید و این جشنواره متعلق به موضوع خاص فرقههاست و بهتر است این محور در فراخوانهای جشنواره نیز با صراحت بیشتری مورد تأکید قرار گیرد. به نظر میرسد در این دوره، با وجود توجه به موضوع اصلی، همچنان باید تلاش شود این محور در دورههای بعد پررنگتر دنبال شود.
حدود ۴۰۰ اثر به سومین جایزه ادبی شهید حدادیان رسید
مهری غلامپور، دبیر سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان، بیانیه این دوره را قرائت کرد. در این بیانیه آمده است:
سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان، در امتداد دو دوره پیشین، فرصتی برای بازخوانی ظرفیت ادبیات در روایت ارزشها و تجربههای انسانی در آینه زشتی رفتارها و انتخابهای غیرانسانی در زیست با فرقهها و دو جنگ اخیر بود.
بر اساس این بیانیه، آثار رسیده به دبیرخانه از منظرهای مختلف نشان دادند که ادبیات متعهد، بیش از آنکه در تکرار مضمونها معنا پیدا کند، در کیفیت روایت، صداقت نگاه و توانایی آفرینش ادبی متجلی میشود.
هیئت داوران سومین دوره ضمن قدردانی از همه نویسندگان شرکتکننده اعلام کرد که حدود ۴۰۰ اثر به دبیرخانه این دوره رسید که نسبت به دو دوره پیشین، افزایشی حدود یکونیمبرابری داشته است.
آثار این دوره بر اساس مجموعهای از مؤلفههای ادبی و داستانی شامل ارتباط با موضوع جایزه، ایده و نگاه تازه، پیرنگ و ساختار داستانی، اجرای صحیح، توجه به کیفیت ساختار داستان در کنار مضمون و استفاده از عناصر داستانی ارزیابی شدند.
در ادامه بیانیه آمده است: «نکته چشمگیر در آثار این دوره توجه به تجربههای زیسته و مسائل اجتماعی معاصر بود؛ با این حال، در بخشی از آثار، ایده داستانی هنوز به ساختار روایی منسجم تبدیل نشده بود.»
همچنین در بخشی از آثار، ایده اولیه از ظرفیت داستانی بیشتری نسبت به آنچه در متن تحقق یافته بود برخوردار بود و در مواردی نیز شتاب در روایت، فرصت کافی برای شکلگیری شخصیتها و موقعیت داستانی را فراهم نکرده بود.
هیئت داوران در عین حال از افزایش کمی و کیفی آثار نسبت به دوره قبل خبر داد و اعلام کرد که همین مسئله موجب شد در انتخاب آثار راهیافته به مرحله نیمهنهایی، حساسیت بیشتری در گزینش وجود داشته باشد.
یکی دیگر از معیارهای مورد تأکید هیئت داوران در این دوره، پایبندی به اطلاعات حقیقی مربوط به واقعه گلستان هفتم و پرهیز از هرگونه بزرگنمایی و اغراق درباره این واقعه عنوان شده است.
در این بیانیه درباره روند داوری آثار در سه دوره نیز توضیح داده شده است: آثار ابتدا بر مبنای قالب و موضوع فراخوان ارزیابی میشوند و پس از این مرحله، آثار باقیمانده توسط دبیر جایزه خوانش شده و آثاری که از کیفیت قابل توجهی برخوردار باشند، وارد مرحله داوری میشوند.
بر اساس این روند، فایل داستانها بدون نام نویسنده و تنها با یک کد در اختیار داوران قرار میگیرد و تا پایان داوری، مشخصات نویسندگان برای هیئت داوران آشکار نمیشود. همچنین نام داوران نیز برای شرکتکنندگان اعلام نمیشود.
دبیرخانه جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان در هر دوره با حساسیت ویژهای داوران را انتخاب میکند و از جمله ویژگیهای مورد توجه برای انتخاب داوران، دانش علمی و ادبی در حوزه داستان، امانتداری، انصاف در داوری و پرهیز از انتخاب ناحق عنوان شده است.
در طول دوره داوری نیز دبیر جایزه بر روند داوری و امتیازدهی نظارت دارد و در مواردی که میان داوران درباره انتخاب یک اثر توافق حاصل نشود، تصمیم نهایی بر عهده دبیر جایزه خواهد بود.
همچنین دبیرخانه از برگزیدگان دورههای پیشین که واجد ویژگیهای مورد نظر بودهاند، بدون توجه به رتبهای که در دورههای گذشته کسب کردهاند، برای داوری دورههای بعد دعوت به همکاری کرده است.
در بخش دیگری از بیانیه سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان آمده است که دبیرخانه در دورههای آینده در نظر دارد ارتباط نویسندگان با این جایزه پس از پایان هر دوره نیز ادامه داشته باشد و شبکهای از نویسندگان برگزیده و شایسته تقدیر شکل گیرد.
بر اساس این بیانیه، در صورت نیاز ارتباط میان نویسندگان و داوران برای اصلاح و ارتقای آثار در دورههای بعد ادامه خواهد داشت؛ بهویژه آنکه خروجی هر دوره، انتشار کتابی از آثار برگزیده و شایسته تقدیر است.
در پایان این بیانیه، دبیرخانه و هیئت داوران سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان از خانواده این شهید به دلیل اعتماد و حمایت از نویسندگان و صاحبان قلم در این «نذر فرهنگی و ادبی» قدردانی کردند.
در این بیانیه همچنین آمده است: همانگونه که محمدحسین حدادیان در مبارزه با جهل فرقهها جریانساز شد، خانواده ایشان نیز در حمایت از ادبیات با عنوان نذر فرهنگی، پرچمدار و جریانساز شدهاند.
دبیرخانه سومین دوره جایزه ادبی شهید محمدحسین حدادیان در پایان برای این شهید، درود و برای خانواده او استواری در این مسیر و برای همگان بینش و آگاهی روزافزون مسئلت کرد.
در پایان برنامه اسامی برگزیدهها به شرح زیر اعلام شد:
نویسندگان برگزیده:
مریم قراییزاده: داغ گندم
نرگس سبزه میدانی: سیندخت
یلدا یزدانی: پسرم علی
نویسندگان شایسته تقدیر:
مبارکه اکبرنیا: شکوفههای بهارنارنج
فاطمه ولینژاد: جان فدا
زهرا کاشانیپور: عمیقترین گودال تهران برای من است
زهرا سپهکار: از گناهآباد به نورستان
زهرا ملکثابت: ابرکاکیا
هدی رضوانیپور: یک امضای ماندگار
سامانه قاینی: جورابهای لنگه به لنگه
شهرزاد قرهباغی: پرندهتر مرغان هوایی
رضا کلیوندی: رُزا
طیبه مهدیزاده: گوشت خوار
اشرف موسیخانی: برنده کسی است که در خانه چسب زخم نداشت
میثم محمدی: گوزنها
نرگس باقری: گلی در گلستان
نرگس دهنادی: ماهی نارس
احمد میرزایی کلهر: صلاح بیسلاح
صبا رمضانی: سبز میشوی
مهدی نانکلی: دوربرگردان
نویسندگان نوجوان شایسته تقدیر:
شهاب شهیدزاده
ریحانه پاکنیا
هانا صفدری
آریا شعبانی
کارینا زادسری
نرجس رستاخیز
نظر شما